Phi công Việt Nam đầu tiên...

Thứ ba - 27/08/2019 03:28
PHI CÔNG ĐẦU TIÊN CỦA TA Ở TRỜI TÂY
Xin kể ra 2 nhân vật điển hình: Đỗ Hữu Vị và Lê Hồng Phong.
Đỗ Hữu Vị (1883-1916) là con của Tổng đốc Đỗ Hữu Phương, một trong Tứ đại phú hào của Nam Kỳ: Nhất Sỹ nhì Phương tam Xường tứ Định.
Học xong tú tài Tây ở Sài Gòn, năm 1906 ông qua Pháp học trường võ bị Saint-Cyr danh giá. Tốt nghiệp với lon (à quên, quân hàm chớ, phải tránh chữ nhạy cảm) thiếu úy, ông đi chinh chiến ở Bắc Phi, năm 1910 vào học trường Quân sự lái máy bay. Tốt nghiệp năm 1911, ông trở thành phi công người Việt đầu tiên, được chọn cùng Victo Ménard bay 1 vòng quanh nước Pháp để gây ấn tượng. Khi đó hàng không còn sơ khai, sự kiện này rất chi là ghê gớm, được ghi vào sử sách.
Phi công Việt Nam đầu tiên...
PHI CÔNG ĐẦU TIÊN CỦA TA Ở TRỜI TÂY                                                                      
Xin kể ra 2 nhân vật điển hình: Đỗ Hữu Vị và Lê Hồng Phong.
Đỗ Hữu Vị (1883-1916) là con của Tổng đốc Đỗ Hữu Phương, một trong Tứ đại phú hào của Nam Kỳ: Nhất Sỹ nhì Phương tam Xường tứ Định. 
Học xong tú tài Tây ở Sài Gòn, năm 1906 ông qua Pháp học trường võ bị Saint-Cyr danh giá. Tốt nghiệp với lon (à quên, quân hàm chớ, phải tránh chữ nhạy cảm) thiếu úy, ông đi chinh chiến ở Bắc Phi, năm 1910 vào học trường Quân sự lái máy bay. Tốt nghiệp năm 1911, ông trở thành phi công người Việt đầu tiên, được chọn cùng Victo Ménard bay 1 vòng quanh nước Pháp để gây ấn tượng. Khi đó hàng không còn sơ khai, sự kiện này rất chi là ghê gớm, được ghi vào sử sách.
Năm 1914, để cổ vũ tinh thần dân thuộc địa, Pháp đưa ông về VN, trở thành phi công người Việt đầu tiên bay biểu diễn trên bầu trời Sài Gòn, Hà Nội. Dân An Nam khâm phục sát đất, hãnh diện quá trời, bàn tán rầm rĩ. Ông còn bay biểu diễn cả ở Viêng Chăn, Phnôm Pênh nữa.
Thế chiến thứ Nhất bùng nổ, ông trở lại Pháp, tham gia nhiều trận oanh kích. Chiến đấu cùng ông còn có một số phi công người Đông Dương như Phan That Tao, Cao Dac Minh, Do Huu Vi, Felix Xuan Nha. Năm 1915 ông bị thương nặng vì máy bay rơi. Xuất viện, ông từ chối giải ngũ, tình nguyện trở lại đơn vị. Không đủ sức khỏe để bay, ông làm công việc mặt đất hỗ trợ không chiến, sau đó chỉ huy 1 đại đội bộ binh chiến đấu ở miền bắc nước Pháp. Năm 1916 đại úy Đỗ Hữu Vị trúng đạn và tử thương. Các chiến hữu chôn cất ông ở cánh đồng làng Dompierre bên bờ sông Somme.
Người Pháp vinh danh Đỗ Hữu Vị hơi bị ghê gớm. Họ phát hành tem in ảnh ông, lấy tên ông đặt cho đường phố ở thị trấn Laffaux thuộc vùng Picardie của Pháp, ở thành phố Casablanca bên bờ Địa Trung Hải của Marốc, ở Hà Nội (nay là phố Cửa Bắc), rồi Sài Gòn (nay là đường Huỳnh Thúc Kháng), cả Đà Nẵng (nay là đường Hoàng Diệu). Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng ở Q1, Sài Gòn trước kia cũng mang tên Đỗ Hữu Vị.
Lê Hồng Phong (1902-1942), kém Đỗ Hữu Vị 19 tuổi, là Tổng bí thư ĐCS Đông Dương (1935-1936) và chồng của Ng.Thị Minh Khai.
Đầu năm 1924, chàng trai Lê Huy Doãn (tên cúng cơm của ông) bỏ lại người vợ trẻ ở quê nhà Nghệ An để trốn qua Xiêm, rồi sang Tàu, trở thành hội viên hạt nhân của VN TNCMĐC Hội. Năm 1925 ông vào học trường Quân sự Hoàng Phố, năm 1926 học trường Không quân Quảng Châu rồi sang Liên Xô. Trong khi tất tần tật các đồng sự vào học trường ĐH Cộng sản Lao động Phương Đông (TAS) thì mỗi mình ông được cử đi học trường Lý luận Quân sự ở Leningrad. Tháng 12-1927, cũng một mình ông vào học trường Không quân Borisoglebsk, trở thành phi công người Việt đầu tiên tại Liên Xô. Hiện nay, bảng danh dự của trường này vẫn treo ảnh Lê Hồng Phong đội mũ bay, mặc áo da rất chi là oách. 
Một số tài liệu viết là ông đeo lon (lại quên, lỡ rồi, tới luôn bác tài) trung tá Hồng quân. Có vẻ vô lý. Mới học lái máy bay được 11 tháng thì tháng 11-1928 ông đã chuyển sang học trường ĐH Cộng sản Lao động Phương Đông (TAS). Học xong, năm 1931 ông được cử về Việt Nam hoạt động cho đến khi bị bắt và hy sinh. Hỏi lấy đâu ra thời gian phục vụ trong quân ngũ để lên lon lên chức? Có tài liệu còn ghi ông mang lon thượng tá, trong khi quân đội Liên Xô và Nga không hề có cấp bậc đó. Nay, mộ ông ở Nghĩa trang Hàng Dương, Côn Đảo. Tôi đến rồi, thấy cũng giống những ngôi mộ khác.
Ảnh 1: Đỗ Hữu Vị (bên phải) và Victor Ménard trên chiếc máy bay bay 1 vòng quanh nước Pháp.
Ảnh 2: Tem in ảnh Đỗ Hữu Vị 
Ảnh 3: Máy bay ở thời kỳ Thế chiến thứ Nhất.
Ảnh 4: Lê Hồng Phong trong bộ đồ bay.

p/v theo báo mạng

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

NÊN CÔNG BẰNG VỚI DÂN KHÔNG LẤY AI ĐÁNH GIẶC!

( Nhân vụ kiện của dân Bằng A lên Tòa án quận Hoàng Mai) Nhà thơ Đỗ Hoàng Ngày 22 tháng 5 năm 2014, Tòa án Quận Hoàng Mai có công văn gửi ông Chủ tịch UBND quận Hoàng Mai về việc nhận đơn khiếu kiện của ông Lưu Bách Thuật và bà Lưu Thị Hợi trú tại cụm dân cư Bằng A, phường Hoàng Liệt, quận...

Thống kê
  • Đang truy cập15
  • Hôm nay10,785
  • Tháng hiện tại368,102
  • Tổng lượt truy cập3,970,563
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây