vannghecuocsong

http://vannghecuocsong.com


Bàn chuyện vần điệu

BÀN CHUYỆN VẦN ĐIỆU

VẦN ĐIỆU RẤT QUAN TRỌNG TRONG THƠ NHỮNG DÂN TỘC CÓ NGÔN NGỮ ĐƠN ÂM
Đỗ Hoàng
Thơ vần hay không vần không phải bây giờ mà ngay từ thuở sơ khai không quan trọng, vấn đề là tư tưởng , triết lý, tình cảm… mà các tác phẩm ấy chuyển tải đến người đọc. Tất nhiên những dân tộc có ngôn ngữ đơn âm thì vần điệu đóng một phần chủ yếu. Sau đây là một vài ví dụ để minh họa.
Bàn chuyện vần điệu
BÀN CHUYỆN VẦN ĐIỆU

VẦN ĐIỆU RẤT QUAN TRỌNG TRONG THƠ NHỮNG DÂN TỘC CÓ NGÔN NGỮ ĐƠN ÂM
Đỗ Hoàng
Thơ vần hay không vần không phải bây giờ mà ngay từ thuở sơ khai
 không quan trọng, vấn đề là tư tưởng , triết lý, tình cảm… mà các tác phẩm ấy chuyển tải đến người đọc. Tất nhiên những dân tộc có ngôn ngữ đơn âm thì vần điệu đóng một phần chủ yếu. Sau đây là một vài ví dụ để minh họa.

1 - English – TIẾNG ANH
Các từ tiếng Anh như: nước Mỹ, ti vi, ăn sáng, đàm thoại, nếu nói bằng tiếng Việt, tiếng Hán đều rời rạc, không có một âm vang nào. Nhưng nếu sắp xếp nó theo một thứ tự thì nó thành một bài tứ tuyệt, tứ ngôn trong Đường luật với âm điệu cuốn hút. 
American (ơ me ri cần) – Mỹ
television (thơ le vi rần) – Ti vi
to breakfast (to bờ rét phớt) – ăn sáng
Conversation (com vơ si sần) – đàm thoại
Phiên âm:
Ơ me ri cần
Thơ le vi zần
To bờ ret phớt
Com vơ si sần
Ngôn ngữ Việt nếu để các từ trên nằm riêng lẻ thì không có giá trị gì, chưa thành bài thơ. Nên phải thêm ba bốn từ nữa mới ra bài thơ:
Nước Mỳ tuyệt trần
Truyền hình nối gần
Đến bữa ăn sáng
Chuyện trò thêm thân!
TIẾNG TRUNG
Tiếng Trung Quốc cũng vậy, nếu để mấy từ trên nó rất rời rạc không ra thơ. Phải thêm ba bốn từ nữa mới ra bài thơ:
Đỗ Hoàng dẫn chứng, minh họa

美国聖神
传形絕填
平明店飯
談話相親!

Phiên âm:
Mỹ quốc thánh thần
Truyền hình tuyệt trần
Bình minh điếm phạn
Đàm thoại thương thân

TIẾNG PHÁP
Friench - Pháp
la maison (lơ mi zông) - nhà
le cochons ( lơ cô sông) - lợn
la porte (le boóc) – cửa
main dans la main (mong te lè mông) – năm tay 
Phiên âm:
Lơ mi zông
Le cô sông
Le boóc
Mông te lè mồng
Việt:
Vạn nhà tâm công
Lợn sống đám đông 
Mở cửa trăng tới
Nắm tay đồng lòng!

Tiếng Trung:
Đỗ Hoàng dẫn chứng, minh họa
萬家心公
猪活共同
開門迎月
手拿無

Phiên âm:
Vạn gia tâm công
Trư hoạt cộng đồng
Khai môn nghinh nguyệt
Thủ nã vô song!

TIẾNG NGA
Russian - Nga
Столица (xit ta lit xa) – thủ đô
школа (xit co la) – trường học
Самолет (xam ma lược) – máy bay
до свидания (đa xit vi đa nhi a) – tạm biệt
Phiên âm:
Xit ta lit xa
Xit cô la
Xam ma lược
Đa xit nhi đa nhi a!
Việt
Thủ đô bao la
Trường học như hoa
Máy bay bay chậm
Hẹn gặp mọi nhà!

Trung: Đỗ Hoàng dẫn chứng, minh họa
首都包
学校如
飛機減速
再見萬家!

Thủ đô bao la
Học hiệu như hoa
Phi cơ giảm tốc
Tái kiến vạn gia!

Thế nhưng các nhà thơ của những nước có ngôn ngữ đa âm thì họ vẫn tuân thủ vần điệu một cách chặt chẽ, Thơ của họ còn mãi muôn năm.
By ron poet
Fare Thee Well

Fare thee well! and if for ever,
Still for ever, fare thee well:
Even though unforgiving, never
'Gainst thee shall my heart rebel.
Từ ever câu 1 vần với từ never câu 3; từ well câu 2 vần với từ rebel câu 4.

Gửi rạng đông, `````````````````````````trước nắng `
Vĩnh biệt em
Vĩnh biệt em! và nếu là mãi mãi
Thì đến muôn đời vĩnh biệt em
Lòng hận thù anh không còn giữ lại
Và em nhé, hãy quên.

Các nhà thơ nổi tiếng của Pháp vần điệu rất chỉn chu:
Bài Gửi rạng đông của Paul Valéry tuân theo vần aaba
Từ : chaleur câu 1, từ couleur câu 2, từ douleur câu 4 vần với nhau.
A l'aurore 

A l'aurore, avant la chaleur, (Vào lúc bình minh trước khi nắng)
La tendresse de la couleur (Sự dịu dàng của màu sắc)
A peine éparse sur le monde (Khá hiếm khi trên thế giới)
Etonne et blesse la douleuer. …(tuyệt vời và đau đớn)
Gửi rạng đông (trích)
Gửi rạng đông, trước nắng 
Trải dài bất cứ đâu 
Đây sắc màu dịu thắm 
Làm thương cảm lòng đau…
(Nguyễn Xuân sanh dịch)

Các nhà thơ lừng anh Nga đều thế, làm thơ vần điệu chỉnh chu:
Ê xê nhin
Поэт 
До свиданья!
Khổ một: Từ свиданья câu 1 vần với từ расставанье câu 3; từ в груди câu 2 vần với từ впереди câu 4.
Khổ hai:
Từ слова câu 1 vần với từ расставанье câu 3; từ бровей câu hai vần với từ новей câu kết!

До свиданья, друг мой, до свиданья. (Tạm biệt, bạn của tôi, tạm biệt.)
Милый мой, ты у меня в груди. (Em yêu, anh ở trong ngực em.)
Предназначенное расставанье (Dự định tách)
Обещает встречу впереди. (Hứa hẹn trước cuộc họp)
До свиданья, друг мой, без руки, без слова, (Tạm biệt, bạn của tôi, mà không có một bàn tay, không có một từ,)
Не грусти и не печаль бровей,- (Đừng buồn hoặc buồn của lông mày)
В этой жизни умирать не ново, (Trong cuộc đời này, không chết)
Но и жить, конечно, не новей ( Nhưng để sống, tất nhiên, không phải là mới nhất)
TẠM BIỆT
Tạm biệt nhé, Xin tạm biệt!
Bạn mến yêu, lòng tôi có yêu thương
Cuộc xa cách chưa ai ngờ định sẵn,
Hẹn một ngày tái hợp âm dương.
Tạm biệt nhé, không lời, không bóng
Bạn thân yêu, xin bạn đừng buồn,
Đời này chết không có gì là mới,
Nhưng sống chẳng có gì mới hơn
(Dịch – Nguyễn Viết Thắng).
Hà Nội 2010
Đ - H


 
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây