Giới thiệu nhạc sĩ Đoàn Chuẩn

Thứ tư - 17/03/2021 03:18
Nhạc sĩ Đoàn Chuẩn
Đoàn Chuẩn (15 tháng 6 năm 1924 – 15 tháng 11 năm 2001) là một nghệ sĩ biểu diễn ghi-ta Hawaii, song được biết đến nhiều hơn cả như một nhạc sĩ Việt Nam với số lượng sáng tác ít ỏi nhưng đều trở thành những giai điệu thuộc nằm lòng của nhiều thế hệ.
Sinh ra trong một gia đình tư sản nổi tiếng ở Hải Phòng, ông là con trai thứ hai của nhà tư sản Đoàn Đức Ban (Vạn Vân) - chủ hãng nước mắm Vạn Vân nổi tiếng và lớn nhất trên toàn cõi Đông Dương trước Cách mạng tháng Tám (1945). Ông lớn lên ở Hà Nội và là nghệ sĩ chơi đàn ghi-ta Hawaii. Ông sáng tác ca khúc đầu tiên là "Ánh trăng mùa thu" vào năm 1947 tại làng Đống Năm, Đông Hưng, Thái Bình. Ca khúc này gắn với một kỷ niệm về làng Khuốc (đất Chèo).
A Đoàn Chuẩn 2
A Đoàn Chuẩn 2

Nhạc sĩ Đoàn Chuẩn


Đoàn Chuẩn (15 tháng 6 năm 1924 – 15 tháng 11 năm 2001) là một nghệ sĩ biểu diễn ghi-ta Hawaii, song được biết đến nhiều hơn cả như một nhạc sĩ Việt Nam với số lượng sáng tác ít ỏi nhưng đều trở thành những giai điệu thuộc nằm lòng của nhiều thế hệ.
Sinh ra trong một gia đình tư sản nổi tiếng ở Hải Phòng, ông là con trai thứ hai của nhà tư sản Đoàn Đức Ban (Vạn Vân) - chủ hãng nước mắm Vạn Vân nổi tiếng và lớn nhất trên toàn cõi Đông Dương trước Cách mạng tháng Tám (1945). Ông lớn lên ở Hà Nội và là nghệ sĩ chơi đàn ghi-ta Hawaii. Ông sáng tác ca khúc đầu tiên là "Ánh trăng mùa thu" vào năm 1947 tại làng Đống Năm, Đông Hưng, Thái Bình. Ca khúc này gắn với một kỷ niệm về làng Khuốc (đất Chèo).
Tất cả ca khúc của ông đều được ghi tên tác giả là "Đoàn Chuẩn-Từ Linh". Thực ra Từ Linh (? – 1992) không trực tiếp tham gia sáng tác, nhưng Đoàn Chuẩn ghi tên chung hai người để tôn vinh người bạn tri âm của mình, tôn vinh tình bạn đã góp phần tạo cảm hứng nghệ thuật. Từ Linh tên thật là Hà Đình Thâu - một nhiếp ảnh gia. Cái tên chung mà người nhạc sĩ này đã chọn để sử dụng vẫn là một ẩn số đối với công chúng.
Đầu năm 2000, ông bị tai biến mạch máu não và hôn mê. Sau đó, ông tỉnh lại nhưng mất tiếng nói, chỉ có thể bút đàm cho đến lúc qua đời lúc 22 giờ, ngày 15 tháng 11 năm 2001.

Giai thoại và cuộc đời
Đoàn Chuẩn, theo lời kể của con trai là Đoàn Đính, nổi tiếng về tính cách phong lưu và hào hoa có thể so sánh như công tử Bạc Liêu ở miền Nam Việt Nam thời bấy giờ.
Ông đã từng thuê rất nhiều ô để che nắng cho một trong hai chiếc Cadillac ở Việt Nam thời đó khi đi tắm biển ở Hải Phòng, diện tích ô che phủ bao nhiêu thì trả tiền bấy nhiêu. Cách ăn mặc của Đoàn Chuẩn cũng rất cầu kỳ: một ngày ông có thể thay vài bộ quần áo và hàng chục đôi giày; chỉ ăn tôm mới bắt 15 phút trước và đã được bóc nõn quấn mỡ kho.[cần dẫn nguồn]
Đoàn Chuẩn rất đa tình. Ông đã sáng tác tặng một người đẹp của miền Bắc lúc đó sáu bài hát trong khi với vợ mình, ông chỉ viết tặng bà vỏn vẹn hai bài. Thời trẻ, ông đã từng dành ba năm thuê người mỗi ngày mang một bông hồng đến tặng người con gái mà ông yêu.
Về sau, gia cảnh của nhà Đoàn Chuẩn có phần giảm sút nhưng ông vẫn sống rất vui vẻ và hạnh phúc bên vợ mình.
Tác phẩm
Hiện đã xác định được tổng cộng là hai mươi mốt ca khúc của nhạc sĩ Đoàn Chuẩn, trong đó các sáng tác của ông thường đề cập nhiều đến mùa thu. Tuy nhiên, ông tự nhận mình là "tay mơ" trong sáng tác nhạc và cả trong tình yêu.[cần dẫn nguồn] Có rất nhiều ca sĩ trình bày các sáng tác của Đoàn Chuẩn như Ngọc Bảo, Anh Ngọc, Ngọc Long, Mộc Lan, Thái Thanh, Lệ Thanh, Minh Hiếu, Lệ Thu, Khánh Ly, Mai Hương, Ánh Tuyết, Bằng Kiều, Tùng Dương... Nghệ sĩ Lê Dung đã thổi vào các sáng tác của Đoàn Chuẩn màu sắc của những tác phẩm cổ điển.
1. Ánh trăng mùa thu, 1947 (ca khúc đầu tay)
2. Tình nghệ sĩ, 1947
3. Đường về Việt Bắc, 1948
4. Lá thư, 1949
5. Thu quyến rũ, 1950
6. Chuyển bến, 1952
7. Gửi gió cho mây ngàn bay, 1952
8. Cánh hoa duyên kiếp (hay "Dạ lan hương"), 1953
9. Lá đổ muôn chiều, 1954
10. Tà áo xanh (hay "Dang dở"), 1955
11. Chiếc lá cuối cùng, 1955
12. Để có những chiều tắt nắng, 1955
13. Một gói nho khô, một cánh pensée, 1955
14. Vàng phai mấy lá (hay "Vĩnh biệt"), 1955
15. Gửi người em gái miền Nam, 1956
16. Bên cầu, 1962
17. Thuở trâm cài (bút danh Việt Tử; 1965)[1]
18. Khuôn mặt em (thơ: Văn Cao), 1987
19. Đường thơm hoa sữa gọi (thơ: Vân Long), 1988
20. Phấn son, 1989
21. Màu nắng có bao giờ phai đâu, 1989 (ca khúc cuối cùng)

Những mối tình trong nhạc Đoàn Chuẩn

Trong cuộc hội thoại mói đậy với chị Kim Chi, người bạn đời của nhạc sĩ Tạ Đắc, chúng tôi có hân hạnh được biết thêm một số chi tiết về người nhạc sĩ tài hoa Đoàn Chuẩn.Chúng tôi xin tóm tắt cuộc hội thoại trong bài viết dưới đây.Qúy vị có thể lắng nghe cuộc hội thoại với chị Kim Chi sẽ được phát thanh lại trên đài Thời Báo Radio vào ngày thứ ba 28 tháng 6 năm 2011 lúc 8 giờ tối.

Hỏi (H): Chị biết nhạc sĩ Đoàn Chuẩn trong trường hợp nào?

Chị Kim Chi (CKC): Nhạc sĩ Đoàn Chuẩn và nhà tôi là nhạc sĩ Tạ Đắc, đã có những hoạt động văn nghệ chung, cùng dạy tại trường âm nhạc Hà Nội. Nhà của chúng tôi chỉ cách nhà của nhạc sĩ Đoàn Chuẩn chừng 200 mét, cho nên vẫn có những chạy đi chạy lại. Chị Đoàn Chuẩn cũng như các con cũng là những thân thiết với gia đình chúng tôi.

H: Tại Hà Nội ngày xưa có câu phong dao “dưa La, cà Láng, nem Báng, tương Bần, nước mắm Vạn Vân, cá rô Đầm Sét” kể cả các món ăn vật lạ ở đất Hà thành, và tương truyền là câu phong dao này có liên quan đến nhạc sĩ Đoàn Chuẩn?

CKC: Đúng như vậy.Trong những món ngon vật lạ thời đó, người ta phải kể đến nước mắm Vạn Vân của gia đình của Đoàn Chuẩn. Không những làm chủ hang nước mắm, gia đình của thân phụ nhạc sĩ Đoàn Chuẩn là một gia đình giầu có ở Hà Nội thời đó. Tuy nhiên có một điều ít ai biết là tuy sinh ra trong nôi nước mắm, nhưng nhạc sĩ Đoàn Chuẩn lại không biết ăn nước mắm, mà lại ăn nước tương hay xì dầu.

H: Người ta thường nói, mỗi bài hát của nhạc sĩ Đoàn Chuẩn, đều có ẩn hiện đâu đó hình ảnh của một cuộc tình.Thưa chị, điều này chị nghĩ có đúng không?

CKC: Vâng theo tôi biết thì trong phần lớn các bài hát của nhạc sĩ Đoàn Chuẩn, đều ẩn hiện đâu đó một cuộc tình hay những hình ảnh của những người trong mộng. Như bài hát mà ông sang tác vào năm 1947 là bài “Tình Nghệ Sĩ”.Vào thời đó trong thời kỳ toàn dân kháng chiến chống Pháp, nhạc sĩ Đoàn Chuẩn cũng vác đàn tham dự kháng chiến ở Thanh Hóa.Tại đây có một quán cà phê có tên là Thanh Hương mà nhạc sĩ Đoàn Chuẩn ngày nào cũng ra uống cà phê si tình. Ông đã sang tác ra bài hát “Tình Nghệ Sĩ” với câu đầu như sau “Đây quán Thanh Hương, mây Thu vàng ấm“.Sau này thì ông mới đổi lại là “Đây khách ly hương, mây thu vàng ấm“.

Những bài hát như “Lá Đổ Muôn Chiều“, ‘Tà Áo Xanh” , “Gửi người em gái miền Nam” có liên quan của người nhạc sĩ với một ca sĩ nổi tiếng một thời. Người ca sĩ này từng đậu thủ khoa trong một cuộc thi của đài Pháp Á.

Chỉ có một bài hát duy nhất mà ông dành cho vợ con là bài “Đường về Việt Bắc” vào năm 1948, khi gia đình vợ con của ông đã phải di tản về Việt Bắc.

H: Các tác phẩm của nhạc sĩ Đoàn Chuẩn đều là những tác phẩm để đời, làm rung động người nghe. Hình như sau này, ông còn sáng tác them một số các bản nhạc khác?

CKC: Cho đến năm 1957, nhạc sĩ Đoàn Chuẩn đã sang tác được 12 ca khúc.Bắt đầu từ năm 1958, chính quyền miền Bắc cấm phổ biến nhạc vàng, và nhạc của anh Đoàn Chuẩn cũng bị liệt vào loại nhạc vàng và bị cấm hát. Mãi cho đến 30 năm sau vào năm 1987, khi có phong trào Đổi Mới, nhà cầm quyền Hà Nội mới bỏi lệnh cấm đó.Thời gian sau này, anh Đoàn Chuẩn còn làm thêm 6 bài hát nữa.

H: Cuộc sống của nhạc sĩ Đoàn Chuẩn trong những năm mà các tác phẩm bị cấm phổ biến?

CKC: Như mọi người cũng biết là trong thời kỳ gọi là “cải tạo tư sản”, các tài sản của các công ty tư nhân, nhà cửa, ruộng vườn của chủ nhân cũng như các cơ sở thương mại đều bị chính quyền Hà Nội “tiếp quản”. Hang nước mắm “Vạn Vân” của gia đình anh Đoàn Chuẩn cũng không là một ngoại lệ. Những chuyện tiếp thu tư sản thì những người Miền Nam sau năm 1975 cũng đều đã biết.Trong thời gian 20 năm, anh Đoàn Chuẩn đã sống bằng nghể dạy đàn trong trường âm nhạc Hà Nội.

H: Thời gian 20 năm đó, không biết nhạc sĩ Đoàn Chuẩn còn vương vấn đến những mối tình khác?

CKC: Trong thời điểm xã hội có nhiều thay đổi, khi nền kinh tế khó khăn, thì chúng tôi cũng sống gần nhà anh Đoàn Chuẩn và theo nhận xét của tôi thì anh đã không còn mối tình nào trong thời gian này.

H: Trong sáu bài hát sau này, nhạc sĩ Đoàn Chuẩn đã viết về những gì?

CKC: Anh Đoàn Chuẩn viết về những mối tình đã qua, nhất là về mối tình với cô ca sĩ Pháp Á

H: Những kỷ niệm nào đáng nhớ giữa anh chị và nhạc sĩ Đoàn Chuẩn?

CKC: Kỷ niệm giữa chúng tôi với gia đình anh Đoàn Chuẩn thì có nhiều lắm. Nhưng kỷ niệm đáng nhớ nhất là vào ngày cưới của chúng tôi tháng Hai năm 1958, ca sĩ Ngọc Bảo đã trình bầy bài hát “Gửi người em gái Miền Nam” lần đầu tiên, với những dòng nhạc viết tay của chính nhạc sĩ Đoàn Chuẩn.

H: Hình như phần lớn các bài hát của nhạc sĩ Đoàn Chuẩn đều làm trong mùa Thu?

CKC: Chúng tôi cũng nghĩ như thế! Hình ảnh những mùa Thu Hà Nội có thể là những cảm xúc giúp anh Đoàn Chuần sáng tác những bản nhạc tuyệt diệu về Thu. Ngay cả bài hát làm cho vợ con, ông cũng nhắc đến những “tà áo tím”. Riêng một bài duy nhất ông đã làm trong mùa Xuân là bài “Gửi người em gái Miền Nam” thì ông đã làm vào mùa Xuân, vì đây là thời gian cô ca sĩ “Pháp Á” đi lấy chồng.

H: Chị đã sống qua những mùa Thu ở Hà Nội và ở Canada, chị có thấy những khác biệt giữa hai mùa Thu?

CKC: Mùa Thu Hà Nội đẹp, nhưng buồn. Rặng liễu quanh Hồ Hoàn Kiếm rủ bóng trong mùa Thu, những lá thu lìa cành đã khô héo gây cho người ta nỗi buồn. Trong khi mùa thu ở Canada quá đẹp, với rừng Thu hài hòa nhiều mầu sắc. ngay cả những chiếc lá thu lìa cành vẫn còn màu óng vàng.Chúng tôi ở Canada đã gần 30 năm mà năm nào khi mùa Thu đến, cũng tìm cách ghi lại một số hình ảnh về mùa Thu.

H: Trong tất cả các bản nhạc của nhạc sĩ Đoàn Chuẩn đều có ký thêm tên Từ Linh. Hình như đây là một người bạn cùng làm nhạc chung với nhạc sĩ?

CKC: Anh Từ Linh nhỏ tuổi hơn, nhưng là một người bạn rất thân của nhạc sĩ Đoàn Chuẩn. Mối tình bạn của hai người keo sơn gắn bó.Ngay cả sau này khi anh Từ Linh đã qua đời, những bản nhạc anh Đoàn Chuẩn sang tác sau đó, vẫn đề tên chung với anh Từ Linh.
P/v Theo:
Nguồn: http://www.thoibao.com

Chuyện nhạc sĩ Đoàn Chuẩn phải lòng giọng ca nổi tiếng nhất Hà Nội khi đã có vợ
Lần đầu tiên, ca sĩ Thanh Hằng - giọng ca lừng danh của Hà Nội thập niên 60 chia sẻ về chuyện nhạc sĩ Đoàn Chuẩn phải lòng mình khi đã có vợ. Bên cạnh đó, con trai nhạc sĩ Từ Linh cũng chia sẻ những kỷ niệm về người bạn thân của bố - nhạc sĩ Đoàn Chuẩn.
Tập 3 của chương trình “Chân dung cuộc tình” sẽ tiết lộ về nguồn gốc ra đời của nhiều ca khúc nổi tiếng trong gia tài âm nhạc của cố nhạc sĩ Đoàn Chuẩn - Từ Linh.

Theo MC Minh Đức, hoàn cảnh ra đời của ca khúc nổi tiếng “Tình nghệ sĩ” bắt nguồn từ một câu chuyện có thật khi nhạc sĩ Đoàn Chuẩn đi tản cư ở chiến khu 3. Khi đó, ông hay ghé thăm một quán cà phê nổi tiếng mang tên Thanh Hương. Khi sáng tác ca khúc này, nam nhạc sĩ còn ghi trên bài hát “Kỷ niệm ở quán TH”.
Là một nhạc sĩ tài hoa, xung quanh Đoàn Chuẩn không thể vắng các bóng hồng. Trong số ấy, dư luận thường nhắc đến nữ danh ca Mộc Lan. Dù rằng cả hai không bao giờ thừa nhận chuyện này nhưng trong nhiều bản nhạc của ông có ghi hai chữ “Tặng ML”.

Đặc biệt, có một bài hát được cho là bài mà Đoàn Chuẩn viết tặng nữ danh ca đó là bài “Chuyển bến”. Được biết, năm 1977, khi Đoàn Chuẩn vào Nam, ông có tìm gặp danh ca Mộc Lan và tặng bài hát này cho bà. Sau này, chính danh ca Mộc Lan cũng thừa nhận việc gặp Đoàn Chuẩn trong năm này.

Gắn bó với nhiều bóng hồng nhưng trong gia đình, nam nhạc sĩ luôn là một người chồng, người cha hết lòng vì vợ con. Đặc biệt, ông có một người vợ vô cùng khéo léo và tinh tế. Bà Đoàn Thị Xuyên - vợ ông dù biết những câu chuyện “ngoài lề” của chồng nhưng bà không trách móc mà rất hiểu, thông cảm với ông. Vì thế, gia đình nhạc sĩ Đoàn Chuẩn luôn hạnh phúc.

Cảm phục vợ, nhạc sĩ Đoàn Chuẩn đã sáng tác dành tặng riêng bà ca khúc “Đường về Việt Bắc” khiến nhiều người xúc động. Con trai nhạc sĩ Đoàn Chuẩn - nghệ sĩ guitar Đoàn Đính chia sẻ về mẹ: “Những năm tháng khó khăn, mẹ tôi lo lắng mọi công việc của gia đình. Tôi luôn tự hào và cảm ơn mẹ vì đã chèo lái gia đình cho đến tận sau này. Có thể nói, nhờ có mẹ mà bố tôi có một sự nghiệp hoàn hảo, có thể yên tâm để sáng tác”.
Đặc biệt, trong chương trình, lần đầu tiên chuyện tình bí mật của nhạc sĩ Đoàn Chuẩn với nữ ca sĩ Thanh Hằng (hay còn gọi là Lê Hằng) - giọng ca lừng danh ở Hà Nội những năm 60 của thế kỷ trước được vén màn.

Được biết, nghệ sĩ Thanh Hằng từng có mối quan hệ thân thiết với nhạc sĩ Đoàn Chuẩn và là nguồn cảm hứng cho ông để viết nên ca khúc kinh điển “Tà áo xanh”. Tuy nhiên, hai người không thừa nhận điều này.

Trong cuộc gặp MC Minh Đức gần đây, lần đầu tiên, ca sĩ Thanh Hằng thừa nhận: “Tôi biết ông ấy sáng tác ca khúc đó cho tôi vì tôi hay mặc áo xanh. Tôi từng đến nhà ông ấy, ra ngoài ban công đứng và hỏi ông: “Sao mùa xuân mà lá vẫn rơi?”. Bài hát ông viết về tôi, tôi rất cảm ơn. Tuy nhiên, bảo hát thì tôi không hát. Người ta viết về mình, mà mình lại ca ngợi nó thì không được. Thế nên tôi để cho người khác hát”.

Nhắc về chuyện tình cảm với nhạc sĩ họ Đoàn, ca sĩ Thanh Hằng cho biết, bà biết tình cảm của ông nhưng vì nam nhạc sĩ đã có gia đình rồi nên bà không tiến tới. “Tôi biết nhưng tôi không tiến tới được. Ông ấy có vợ rồi, mình không thể tiến tới tình yêu được”, giọng ca lừng danh một thời tâm sự.
Đặc biệt, ca sĩ Thanh Hằng cũng lần đầu tiên tiết lộ cuộc gặp gỡ bất ngờ với vợ của nhạc sĩ Đoàn Chuẩn. Theo đó, khi biết về mối quan hệ “bí mật” của chồng, bà Đoàn Thị Xuyên đã tìm đến gặp ca sĩ Thanh Hằng.
“Bà ấy có tới gặp tôi và chúng tôi nói chuyện với nhau. Bà ấy bảo: “Giữa em và chị có một người phải hy sinh”. Tôi bảo: “Thế thì em là người hy sinh. Ông ấy có vợ rồi, em không thể yêu được”.

Khi nhắc đến nhạc sĩ Đoàn Chuẩn, rất nhiều người yêu nhạc băn khoăn về cái tên Từ Linh được đặt sau tên ông. Nhiều người cho rằng, đó chỉ là người bạn của Đoàn Chuẩn, có người lại cho rằng đó là người tài xế của nhạc sĩ. Tuy nhiên, theo tìm hiểu, Từ Linh là một người bạn thân của Đoàn Chuẩn, ông có một công ty lớn về vận tải, hai người rất hợp nhau về âm nhạc và cuộc sống.
Nhà văn Nguyễn Trương Quý - người từng dành nhiều thời gian tìm hiểu về âm nhạc của Đoàn Chuẩn – Từ Linh cho biết: “Khi còn học đại học, tôi rất thích đọc các bài báo về Từ Linh.
Tôi rất cảm động khi đọc bài báo viết về Từ Linh trước khi mất vào năm 1987. Khi đó, biết tin bạn ốm, nhạc sĩ Đoàn Chuẩn đã đi bộ sang nhà, đo huyết áp, bóp chân rồi vuốt mắt cho Từ Linh khi ông qua đời”.
Anh Hà Thạch An - con trai nhạc sĩ Từ Linh từng chia sẻ về người bạn thân của cha: “Bố tôi và bác Đoàn Chuẩn tuy tính cách khác biệt nhưng vô cùng thân thiết. Bố tôi là người hòa nhã, chơi đàn giỏi, còn nhạc sĩ Đoàn Chuẩn là người dễ xúc động. Có lần, tôi sang nhà nhạc sĩ Đoàn Chuẩn chơi, ông bảo đêm qua mơ thấy bố tôi”.
Đặc biệt, MC Minh Đức cũng tiết lộ, sau khi Từ Linh mất, nhạc sĩ Đoàn Chuẩn luôn đặt tên người bạn thân Từ Linh bên cạnh tên mình trong các tác phẩm do mình sáng tác. Những bài hát của Đoàn Chuẩn thời kì đó có bài được công bố, có bài ông giữ lại cho riêng mình.
Trong đó, có một bài hát dành tặng cho Phát thanh viên nổi tiếng - NSƯT Kim Tiến. Theo biên tập Minh Đức, nhạc sĩ Đoàn Chuẩn luôn giữ cho mình tâm hồn tươi trẻ, lãng mạn, vì thế, dù ở tuổi nào, ông cũng luôn tràn đầy cảm xúc để sáng tác.
Bấy lâu nay, trong giới nghệ sĩ vẫn lưu truyền có một mối tình thật lãng mạn giữa chàng nhạc sĩ phong lưu Đoàn Chuẩn và nữ ca sĩ lừng danh Mộc Lan. Chuyện tình này mang đậm phong cách hào hoa của “Đoàn công tử”. Thực hư như thế nào chỉ những người trong cuộc mới rõ.

Bóng hông Mộc Lan

Ở đây chúng tôi xin thuật lại như là một giai thoại. Xuất phát của giai thoại này có lẽ là từ bộ sách "Chuyện tình các nhạc sĩ tiền chiến" (2 tập) do nhạc sĩ Lê Hoàng Long biên soạn, trong đó có bài viết “Gởi gió cho mây ngàn bay” nói về cuộc gặp gỡ và lối tỏ tình ly kỳ của nhạc sĩ Đoàn Chuẩn với ca sĩ Mộc Lan.
Nhiều bài viết (trên báo chí, trên mạng internet) và cả những lời kể hầu như đều dựa theo những tình tiết mà nhạc sĩ Lê Hoàng Long đã viết. Người viết bài này cũng đã từng gặp gỡ những người trong cuộc (Lê Hoàng Long, Mộc Lan, Châu Kỳ) chỉ trừ nhạc sĩ Đoàn Chuẩn (do ông ở ngoài Bắc và nay đã mất). Cuối năm 2002, khi thực hiện bài phỏng vấn tác giả ca khúc “Gợi giấc mơ xưa” tại tư gia của ông ở đường Cách Mạng Tháng Tám (gần Bệnh viện Thống Nhất - ngã tư Bảy Hiền), nhạc sĩ Lê Hoàng Long có tặng cho người viết bộ “Chuyện tình các nhạc sĩ tiền chiến”, do đó mới “thắc mắc” chuyện tình cảm giữa nữ danh ca sắc nước hương trời Mộc Lan và “Ông hoàng nhạc tình” Đoàn Chuẩn.
Như chúng tôi đã từng nói đến, nữ ca sĩ Mộc Lan nổi tiếng cả nước với bài hát “Đi chơi chùa Hương” của nhạc sĩ Trần Văn Khê phổ thơ Nguyễn Nhược Pháp. Bài hát này có những đoạn xen kẽ giữa hát và nói thơ cho nên rất dài và kén người hát. Dạo ấy (đầu những năm 1950), bài hát này hầu như chỉ có Mộc Lan độc diễn. Nàng là người gốc Hải Phòng nhưng vào Sài Gòn khá sớm (khoảng cuối thập niên 1940), lập gia đình với ca sĩ kiêm nhạc sĩ Châu Kỳ, rồi về quê chồng ở cố đô Huế sinh sống. Tuy nhiên, thỉnh thoảng nàng vẫn được mời đi lưu diễn, kể cả ra Bắc (sau năm 1954, chia đôi đất nước mới cách ngăn sự đi lại giữa hai miền). Và trong một lần hát Đi chơi chùa Hương ở Nhà hát Lớn (Hà Nội), giọng ca và sắc đẹp của nàng đã khiến một anh chàng đẹp trai, tài hoa và phong lưu bậc nhất thời đó ngây ngất. Chàng chính là nhạc sĩ Đoàn Chuẩn...
Thời ấy ở miền Bắc có những sản vật nổi tiếng được truyền khẩu và trở thành “ca dao, thành ngữ”: “Dưa La, cà Láng, nem Báng, tương Bần, nước mắm Vạn Vân, cá rô Đầm Sét” (dưa của làng La, cà của làng Láng, nem do làng Báng gói, tương do làng Bần làm, nước mắm của hãng Vạn Vân, cá rô sống ở Đầm Sét mới là món ngon đích thực). Đoàn Chuẩn chính là con của chủ hãng nước mắm Vạn Vân giàu có nức tiếng ở Hải Phòng. “Cái nết” ăn chơi của Đoàn công tử cũng là đề tài râm ran từ Hải Phòng đến tận Hà Nội (có lẽ chỉ thua bậc tiền bối là công tử Bạc Liêu ở trong Nam mà thôi).
Chàng có hai thú đam mê, đó là âm nhạc và... ô tô! Về âm nhạc, ông từng học đàn guitar với nhạc sĩ Nguyễn Thiện Tơ và học guitar Hawaii với nhạc sĩ Wiliam Chấn. Sáng tác đầu tay của ông là ca khúc “Ánh trăng mùa thu” (1947) ký tên Đoàn Chuẩn - Từ Linh (kể cả sau này, tất cả tác phẩm của Đoàn Chuẩn đều ký tên Đoàn Chuẩn - Từ Linh. Nhiều người cho rằng đến nay Từ Linh vẫn là một ẩn số, nhưng theo tìm hiểu của người viết thì Từ Linh tên thật Hà Đình Thâu, vốn là nhiếp ảnh gia và là em ruột một người bạn thân của Đoàn Chuẩn. Người được nhạc sĩ chia sẻ từng bản nhạc khi vừa viết xong cũng như trút hết bầu tâm sự về những bóng hồng đi qua đời mình. Sau 1954, Từ Linh vào Nam và mất năm 1992. Một tình bạn “tri âm, tri kỷ” rất đáng trân trọng.
Về ô tô thì vào thời điểm đó ông có đến 6 chiếc, trong đó có chiếc Ford Frégatte (cả Việt Nam chỉ có 2 chiếc của ông và... Thủ hiến Bắc kỳ). Tài tử Ngọc Bảo, người cùng thời với nhạc sĩ đồng thời là giọng hát được coi là hát nhạc Đoàn Chuẩn thành công nhất từng thú nhận: “Tôi là tay ăn chơi có hạng nhất Bắc kỳ nhưng còn thua xa người lịch lãm, hào hoa Đoàn Chuẩn”... Đoàn Chuẩn kết hôn từ rất sớm (năm 1942), vợ ông là cô bạn cùng lớp, cùng 18 tuổi - tên Xuyên, đẹp người đẹp nết, chịu đựng sự hào hoa của chồng cũng như chung thủy chăm sóc ông cho đến cuối đời một cách rất đáng khâm phục...
Trở lại với sự kiện sau khi nghe nữ danh ca Mộc Lan hát Đi chơi chùa Hương ở Nhà hát Lớn (Hà Nội), “Đoàn công tử” quyết tâm chinh phục người đẹp nhưng thời gian nàng lưu lại Hà thành quá ngắn, không đủ thời gian cho công tử “xuất chiêu”. Khi Mộc Lan trở về Sài Gòn thì ít lâu sau chàng cũng đáp máy bay theo vào. Nhưng rồi qua dọ hỏi, chàng lâm vào tình trạng bẽ bàng khi biết được cành lan kia đã có chủ, nàng đã là vợ của nhạc sĩ Châu Kỳ.
Tuy thế với cách “chơi ngông công tử”, Đoàn Chuẩn đã đặt một khoản tiền rất lớn cho một tiệm hoa, để mỗi buổi sáng người đẹp sẽ nhận được một bó hoa hồng tươi thắm mà không hề có tên người gửi tặng. Suốt 3 tuần đều đặn như thế, Mộc Lan không khỏi xúc động cũng như rất tò mò muốn biết người tặng hoa “mai danh ẩn tích” kia là ai? Nghĩ hết cách, nàng đành phải nhờ chủ tiệm hoa chuyển tới người ấy một bức thư cảm ơn với những lời lẽ chân thành nhưng cũng có những đoạn đầy ẩn ý.
Audio : Tuyển tập tiếng hát Mộc Lan : " Khi Ánh Chiều Rơi "
Được sự đồng ý của Đoàn Chuẩn, người chủ tiệm hoa đã tiết lộ tên và địa chỉ của “gã tình si hào hoa” - chính là... “Ông vua slow” Đoàn Chuẩn vang danh khắp nước. Mộc Lan thật bất ngờ và xúc động. Đoàn Chuẩn lại tiếp tục gửi tiền vào để tiệm hoa đều đặn tặng hoa cho nàng trong suốt hai tháng nữa... Rồi một ngày, Mộc Lan nhận được một cánh thư gửi từ phương Bắc. Trong phong bì không phải là những lời tỏ tình yêu thương mà là một bài hát. Khuông nhạc được kẻ bằng tay cẩn thận, ca từ được viết nắn nót trên tờ giấy pơ-luya xanh mỏng tang: “Gởi gió cho mây ngàn bay. Gởi bướm đa tình về hoa. Gởi thêm ánh trăng, màu xanh lá thư về đây với thu trần gian...”. Và dường như Đoàn Chuẩn cũng nhận biết đây là mối tình vô vọng nên lời ca càng trở nên da diết: “Nhưng thôi tiếc mà chi, chim rồi bay, anh rồi đi. Đường trần quên lối cũ, người đời xa cách mãi. Tình trần không hàn gắn thương lòng...”.

Cũng theo nhạc sĩ Lê Hoàng Long thì nhạc sĩ Đoàn Chuẩn còn viết “Gởi người em gái” (tựa cũ Gởi người em gái miền Nam) tặng riêng cho... ca sĩ Tâm Vấn (bạn thân của Mộc Lan). Người viết đã có may mắn được gặp bà Tâm Vấn trong một cuộc triển lãm tranh ở đường Lê Thánh Tôn (Q.1, Saigon), bèn đánh bạo hỏi bà chuyện này. Bà cười xòa: “Không, ông ấy làm bài này là để tặng cho Mộc Lan, bạn tôi”.

 

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Thống kê
  • Đang truy cập9
  • Hôm nay949
  • Tháng hiện tại17,548
  • Tổng lượt truy cập6,422,220
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây