Giới thiệu nhà thơ Trần Vàng Sao

Thứ năm - 24/12/2020 03:15
Trần Vàng Sao (1942-) tên thật là Nguyễn Đính, sinh ở Thừa Thiên Huế, năm 1961 ông thi đỗ tú tài rồi vào Đại học Huế, tham gia các phong trào đấu tranh của sinh viên cùng thế hệ với Hoàng Phủ Ngọc Tường, Trần Quang Long, Ngô Kha. Từ 1965 đến 1970, ông lên chiến khu và công tác tại Ban Tuyên huấn Thành uỷ Huế, viết báo với các bút danh Nguyễn Thiết, Lê Văn Sắc, Trần Sao. Năm 1970 ông được đưa ra miền Bắc an dưỡng, chữa bệnh. Sau khi Việt Nam thống nhất (tháng 4 năm 1975), Trần Vàng Sao xung phong về quê công tác nhưng không được chấp nhận...
Giới thiệu nhà thơ Trần Vàng Sao

                              TRẦN VÀNG SAO
                                (1941 - 2018)

Trần Vàng Sao tên thật là Nguyễn Đính, sinh năm 1941 (Tân Tỵ) ở Thừa Thiên - Huế. Năm 1961 ông thi đỗ tú tài rồi vào Đại học Huế, tham gia các phong trào đấu tranh của sinh viên cùng thế hệ với Hoàng Phủ Ngọc TườngTrần Quang LongNgô Kha. Từ 1965 đến 1970, ông lên chiến khu và công tác tại Ban Tuyên huấn Thành uỷ Huế, viết báo với các bút danh Nguyễn Thiết, Lê Văn Sắc, Trần Sao. Năm 1970 ông được đưa ra miền Bắc an dưỡng, chữa bệnh. Ở nơi đây, ông có viết nhật ký gồm những suy nghĩ của ông về cái gọi là "hậu phương xã hội chủ nghĩa" và sau đó bị tố cáo, đấu tố và cô lập [2] đến nỗi ông có cảm giác không còn được coi là con người mà đã thành "một con vật, một con chó, theo như Hồi ký "Tôi bị bắt (Nhớ lại những năm tháng tôi bị bắt rồi được thả ra và sống như tù)" sau này của ông

Sau khi Việt Nam thống nhất (tháng 4 năm 1975), Trần Vàng Sao xung phong về quê công tác nhưng không được chấp nhận; ông tự trở lại Huế làm liên lạc ở xã, sau đó được bố trí công tác tại Phòng Văn hóa thành phố Huế rồi được điều về làm liên lạc ở xã Hương Lưu (nay là phường Vỹ Dạ), Huế cho đến khi nghỉ hưu năm 1984. Ông sống tại thành phố Huế và mất hồi 14h45 phút ngày 09/5/2018.

Ông hầu như không cho xuất bản thơ nhưng vẫn nổi tiếng với "Bài thơ của một người yêu nước mình" ký bút danh Trần Vàng Sao sáng tác tháng 12 năm 1967 và được chọn trong 100 bài thơ xuất sắc nhất Việt Nam thế kỷ 20.

Theo nhà phê bình văn học Đặng Tiến hiện định cư ở Pháp: Năm 1993 nhà xuất bản Tân Thư (California, Hoa Kỳ) in tập “Bài thơ của một người yêu nước mình” của nhà thơ Trần Vàng Sao.

Năm 2008, Nhà xuất bản Giấy Vụn đã cho in tập thơ "Bài thơ của một người yêu nước mình" của ông Tháng 8/2020 tập thơ BÀI THƠ CỦA MỘT NGƯỜI YÊU NƯỚC MÌNH của nhà thơ Trần Vàng Sao do Nhà xuất bản Hội Nhà văn và Công ty Nhã Nam hợp tác xuất bản. Một ấn phẩm đặc biệt về thơ và mỹ thuật. Sách được bán trên toàn bộ hệ thống của Công ty Nhã Nam.

Tác phẩm

  • Hồi ký Tôi bị bắt (1976)
  • Cương lĩnh chính trị diễn ca
  • Bài thơ của một người yêu nước mình (19-12-1967)
  • Người đàn ông 43 tuổi nói về mình (1984)
  • Buổi trưa giữa đường tôi ngồi núp mưa (1990)

    Bài thơ của một người yêu nước mình

  • Buổi sáng tôi mặc áo đi giày
                     ra đứng ngoài đường
    Gió thổi những bông nứa trắng bên sông
    Mùi tóc khô còn thơm lúa mùa qua
    Bầy chim sẻ đậu trước sân nhà
    Những đứa trẻ đứng nhìn ngấp nghé
    Tôi yêu đất nước này như thế
    Mỗi buổi mai
    Bầy chim sẻ ngoài sân
    Gió mát và trong
    Đường đi đầy cỏ may và muộng chuộng
    Tôi vẫn sống
         vẫn ăn
            vẫn thở
                 như mọi người

    Đôi khi chợt nhớ một tiếng cười lạ
    Một câu ca dao buồn có hoa bưởi hoa ngâu
    Một vết bùn khô trên mặt đá
    Không có ai chia tay
    Cũng nhớ một tiếng còi tàu.
    Mẹ tôi thức khuya dậy sớm
    Năm nay ngoài năm mươi tuổi
    Chồng chết đã mười mấy năm
    Thuở tôi mới đọc được i tờ
    Mẹ thương tôi mẹ vẫn tảo tần
    Nước sông gạo chợ
    Ngày hai buổi nhà không khi nào vắng người đòi nợ
    Sống qua ngày nên phải nghiến răng
    Cũng không vui nên mẹ ít khi cười
    Những buổi trưa buổi tối
    Ngồi một mình hay khóc
    Vẫn thở dài mà không nói ra
    Thương con không cha
    Hẩm hiu côi cút
    Tôi yêu đất nước này xót xa
    Mẹ tôi nuôi tôi mười mấy năm không lấy chồng
    Thương tôi nên ở goá nuôi tôi
    Những đứa nhà giàu hằng ngày chửi bới
    Chúng cho mẹ con tôi áo quần tiền bạc,
                               như cho một đứa hủi
    Ngày kỵ cha họ hàng thân thích không ai tới
    Thắp ba cây hương
    Với mấy bông hải đường
    Mẹ tôi khóc thút thít
    Cầu cha tôi phù hộ tôi nên người
    Con nó còn nhỏ dại
    Trí chưa khôn chân chưa vững bước đi
    Tôi một mình nuôi nó có kể chi mưa nắng
    Tôi yêu đất nước này cay đắng
    Những năm dài thắp đuốc đi đêm
    Quen thân rồi không ai còn nhớ tên
    Dĩ vãng đè trên lưng thấm nặng
    Áo mồ hôi những buổi chợ về
    Đời cúi thấp
    Giành từng lon gạo mốc,
    Từng cọng rau hột muối
    Vui sao khi con bữa đói bữa no
    Mẹ thương con nên cách trở sông đò
    Hàng gánh nặng phải qua cầu xuống dốc
    Đêm nào mẹ cũng khóc
    Đêm nào mẹ cũng khấn thầm
    Mong con khôn lớn cất mặt với đời
    Tôi yêu đất nước này khôn nguôi
    Tôi yêu mẹ tôi áo rách
    Chẳng khi nào nhớ tuổi mình bao nhiêu.
    Tôi bước đi
    Mưa mỗi lúc mỗi to,
    Sao hôm nay lòng thấy chật
    Như buổi sáng mùa đông chưa thấy mặt trời mọc
    Con sông dài nằm nhớ những chặng rừng đi qua
    Nỗi mệt mỏi, rưng rưng từng con nước
    Chim đậu trên cành chim không hót
    Khoảng vắng mùa thu ngủ trên cỏ may
    Tôi yêu đất nước này những buổi mai
    Không ai cười không tiếng hát trẻ con
    Đất đá cỏ cây ơi
    Lòng vẫn thương mẹ nhớ cha
    Ăn quán nằm cầu
    Hai hàng nước mắt chảy ra
    Mỗi đêm cầu trời khấn phật, tai qua nạn khỏi
    Tôi yêu đất nước này áo rách
    Căn nhà dột phên không ngăn nổi gió
    Vẫn yêu nhau trong từng hơi thở
    Lòng vẫn thương cây nhớ cội hoài
    Thắp đèn đêm ngồi đợi mặt trời mai
    Tôi yêu đất nước này như thế
    Như yêu cây cỏ ở trong vườn
    Như yêu mẹ tôi chịu khó chịu thương
    Nuôi tôi thành người hôm nay
    Yêu một giọng hát hay
    Có bài mái đẩy thơm hoa dại
    Có sáu câu vọng cổ chứa chan
    Có ba ông táo thờ trong bếp
    Và tuổi thơ buồn như giọt nước trong lá sen
    Tôi yêu đất nước này và tôi yêu em
    Thuở tóc kẹp tuổi ngoan học trò
    Áo trắng và chùm hoa phượng đỏ
    Trong bước chân chim sẻ
    Ngồi học bài và gọi nhỏ tên tôi
    Hay nói chuyện huyên thuyên
    Chuyện trên trời dưới đất rất lạ
    Chuyện bông hoa mọc một mình trên đá
    Cứ hay cười mà không biết có người buồn.
    Sáng hôm nay gió lạnh vẫn còn
    Khi xa nhà vẫn muốn ngoái lại
    Ngó cây cam cây vải
    Thương mẹ già như chuối ba hương
    Em chưa buồn
    Vì chưa rách áo
    Tôi yêu đất nước này rau cháo
    Bốn ngàn năm cuốc bẫm cày sâu
    Áo đứt nút qua cầu gió bay
    Tuổi thơ em hãy giữ cho ngoan
    Tôi yêu đất nước này lầm than
    Mẹ đốt củi trên rừng cha làm cá ngoài biển
    Ăn rau rìu rau éo rau trai
    Nuôi lớn người từ ngày mở đất
    Bốn ngàn năm nằm gai nếm mật
    Một tấc lòng cũng trứng Âu Cơ
    Một tiếng nói cũng đầy hồn Thánh Gióng.
    Tôi đi hết một ngày
    Gặp toàn người lạ
    Chưa ai biết chưa ai quen
    Không biết tuổi không biết tên
    Cùng sống chung trên đất
    Cùng nỗi đau chia cắt Bắc Nam
    Cùng có chung tên gọi Việt Nam
    Mang vết thương chảy máu ngoài tim
    Cùng nhức nhối với người chết oan ức
    Đấm ngực giận hờn tức tối
    Cùng anh em cất cao tiếng nói
    Bản tuyên ngôn mười bốn triệu người đòi độc lập tự do
    Bữa ăn nào cũng phải được no
    Mùa lạnh phải có áo ấm
    Được nói cười hát ca yêu đương không ai cấm
    Được thờ cúng những người mình tôn kính
    Hai mươi năm cuộc đời chưa khi nào định.
    Tôi trở về căn nhà nhỏ
    Đèn thắp ngọn lù mù
    Gió thổi trong lá cây xào xạc
    Vườn đêm thơm mát
    Bát canh rau dền có ớt chìa vôi
    Bên hàng xóm có tiếng trẻ con khóc
    Mẹ bồng con lên non ngồi cầu Ái tử
    Đất nước hôm nay đã thấm hồn người
    Ve sắp kêu mùa hạ
    Nên không còn mấy thu
    Đất nước này còn chua xót
    Nên trông ngày thống nhất
    Cho bên kia không gọi bên này là người miền Nam
    Cho bên này không gọi bên kia là người miền Bắc
    Lòng vui hôm nay không thấy chật
    Tôi yêu đất nước này chân thật
    Như yêu căn nhà nhỏ có mẹ của tôi
    Như yêu em nụ hôn ngọt trên môi
    Và yêu tôi đã biết làm người
    Cứ trông đất nước mình thống nhất.

    19/12/1967
  • Tau chưởi
  •  
  • tau tức quá rồi
    tau chịu không nổi
    tau nghẹn cuống họng
    tau lộn ruột lộn gan
    tau cũng có chân có tay
    tau cũng có đầu có óc
    có miệng có mắt
    có ông bà
    có cha mẹ
    có vợ con có ngày sinh tháng đẻ
    có bàn thờ tổ tiên một tháng hai lần
    rằm mồng một hương khói bông ba hoa quả
    tau đầu tắt mặt tối
    đổ mồ hôi sôi nước mắt
    vẫn đồng không trự nõ có
    suốt cả đời ăn tro mò trú
    suốt cả đời khố chuối Trần Minh
    kêu trời không thấu
    tau phải câm miệng hến
    không được nói
    không được la hét
    nghĩ có tức không
    tau chưởi
    tau phải chưởi
    tau chưởi bây
    tau chưởi thẳng vào mặt bây
    không bóng không gió
    không chó không mèo
    mười hai nhánh họ bây đem lư hương bát nước
    giường thờ chiếu trải sắp hàng một dãy ra đây
    đặng nghe tau chưởi
    tau kêu thằng khai canh khai khẩn tam đợi mười đời
    cao tằng cố tổ ông nội ông ngoại cha mẹ chú bác cô dì
    con cháu thân hơi cật ruột bây tau chưởi
    tau chưởi cho tiền đời dĩ lai bây mất nòi mất giống
    hết nối dõi tông đường
    tau chưởi cho mồ mả bây sập nắp
    tau chưởi cho bây có chết chưa liệm ruồi bu kiến đậu
    tam giáo đạo sư bây
    cố tổ cao tằng cái con cái thằng nào móc miếng cho bây
    hà hơi trún nước miếng cho bây
    bây ỉ thế ỉ thần
    cậy nhà cao cửa rộng
    cậy tiền rương bạc đống
    bây ăn tai nói ngược
    ăn hô nói thừa
    đòn xóc nhọn hai đầu
    ngậm máu phun người
    bây bứng cây sống trồng cây chết
    vu oan giá hoạ
    giết người không gươm không dao
    đang sống bây giả đò chết
    người chết bây dựng đứng cho sống
    bây sâu độc thiểm phước
    bây thủ đoạn gian manh
    bây là rắn
    rắn
    toàn là rắn
    như cú dòm nhà bệnh
    đêm bây mò
    ngày bây rình
    dưới giường
    trên bàn thờ
    trong xó bếp
    bỏ tên bỏ họ cha mẹ sinh ra
    bây mang bí danh
    anh hùng dũng cảm vĩ đại kiên cường
    lúc bây thật lúc bây giả
    khi bây ẩn khi bây hiện
    lúc người lúc ma
    lúc lên tay múa ngón sủi bọt mép gào thét
    lúc trợn mắt khua môi múa mỏ đả đảo muôn năm
    lúc như thầy tu vào hạ
    lúc như con nít đói bụng đòi ăn
    hai con mắt bây đứng tròng
    bây bắt hết mọi người trước khi chết phải hô
    cha mẹ bây ông nội ông ngoại bây tiên sư cố tổ bây
    sống dai đời đời kiếp kiếp
    phải quỳ gối cúi đầu
    nghe bây nói không được cãi
    phải suốt đời làm người có tội
    vạn đợi đội ơn bây
    đứa nào không nghe bây hớt mỏ chôn sống
    thằng nào không sợ bây vằm mặt thủ tiêu
    bây làm cho mọi người tránh nhau
    bây làm cho mọi người thấy nhau nhổ nước miếng
    đồ phản động
    đồ chống đối
    đồ không đá bàn thờ tổ tiên
    đồ không biết đốt chùa thiêu Phật
    thượng tổ cô bà bây
    mụ cô tam đợi mười đời bây
    tau xanh xương mét máu
    thân tàn ma dại
    rách như cái xơ mướp chùi trách nồi không sạch
    mả ông bà cố tổ bây kết hết à
    tụi bây thằng nào cũng híp mắt hai cằm
    bây ăn chi mà ăn đoản hậu
    ăn quá dã man
    bây ăn tươi nuốt sống
    mà miệng không dính máu
    người chết bây cũng không chừa
    năm năm mười năm hai mươi năm
    xương chân xương tay sọ dừa vải liệm
    bây nhai bây khới bây mút
    cả húp cả chan bây còn kêu van xót ruột
    bao nhiêu người chết diều tha quạ rứt xương
    khô cốt tàn dọc bờ dọc bụi giữa núi giữa rừng
    để bây xây lăng đắp mộ dựng tượng dựng đài cho
    cha mẹ cố tổ bây
    hỡi cô hồn các đảng
    hỡi âm binh bộ hạ
    hỡi những kẻ khuất mặt đi mây về gió
    trong am trong miếu giữa chợ giữa đường
    đầu sông cuối bãi
    móc họng bóp cổ móc mắt bọn chúng nó
    cho bọn chúng nó chết tiệt hết cho rồi
    bây giết người như thế
    bây phải chết như thế
    ác lai thì ác báo
    tau chưởi ngày chưởi đêm
    mới bét con mắt ra tau chưởi
    chập choạng chạng vạng tau chưởi
    nửa đêm gà gáy tau chưởi
    giữa trưa đứng bóng tau chưởi
    bây có là thiền thừ mười tám con mắt tau cũng chưởi
    mười hai nhánh họ bây
    cao tằng cố tổ bây
    tiên sư cha bây
    tau chưởi cho bây ăn nửa chừng mẻ chai mẻ chén
    xương cá xương thịt mắc ngang cuống họng
    tau chưởi cho nửa đêm oan hồn yêu tinh ma quỷ
    mình mẩy đầy máu hiện hình vây quanh bây đòi trả đầu trả chân trả tay trả hòm trả vải liệm
    tau chưởi cho cha mẹ bây có chết cũng mồ xiêu mả lạc
    đoạ xuống ba tầng địa ngục bị bỏ vào vạc dầu
    tau chưởi cho cha mẹ bây có còn sống cũng điên tàn
    đui què câm điếc làm cô hồn sống lang thang đầu đường xó chợ
    bốc đất mà ăn xé áo quần mà nhai cho bây có nhìn ra
    cũng phải tránh xa
    tau chưởi cho con cái bây đứa mới đi đứa đã lớn
    sa chân sẩy tay đui què sứt mẻ nửa đòi nửa đoạn
    chết không được mà sống cũng không được
    tau chưởi cho dứt nọc dòng giống của bây cho bây chết sạch hết
    không bà không con
    không phúng không điếu
    không tưởng không niệm
    không mồ không mả
    tuyệt tự vô dư
    tau chưởi cho bây chết hết
    chết sạch hết
    không còn một con
    không còn một thằng
    không còn một mống
    chết tiệt hết
    hết đời bây


    29 tháng 6 năm 1997
  • Trong cơn sốt đưa chị Miên về Đông Xuyên

  • cơn bão số hai sắp rớt vào Hải Phòng
    buổi trưa cây cối ở Vỹ Dạ rất buồn
    em đưa chị về Đông Xuyên
    qua mấy dãy phố không thấy ai quen để chào
    hai chân chị đi vấp vào nhau
    con mắt chị nhìn ra xa
    chắc trời không mưa qua được núi
    chị sợ không qua kịp đò để sớm mai về nhà sớm
    đang ăn chén cơm chị bỏ đũa xuống
    chị đội cái nón của mẹ đi đôi guốc của mẹ
    chị về mai mốt chị lên
    em đưa chị qua mấy dãy phố đông người
    Vỹ Dạ Đập Đá
    phà còn xa nên lên ngã Toà Khâm cũ
    qua cầu Trường Tiền gió thổi không đội được nón
    hạt bụi bay vào mắt chị
    trong đầu em có cục sạn chị ơi
    chị để tay lên trán em
    về đi không thôi mưa không kịp
    đính ơi
    mai chị về tới nhà rồi
    hết chợ Tài Ba đi trên những con đường mưa trôi hết dải hạ
    chiếc cầu treo bắc qua hoái không có tay vịn
    chị có mang em dặn chị phải đi đò
    lội băng qua mấy đám ruộng
    có con rạm chết dưới chân cây lúa ở nơi miệng còn bọt nước

    chị buộc sợi chỉ vào chân con rạm cho con chơi
    rồi đi phơi lúa

    ở bến Tượng người ngồi đã đông
    tàu nổ máy nước sông sôi ục ục
    xe qua trên đầu xe qua trên cầu Đông Ba
    chị đội vạt áo sau lên đầu
    hai con mắt em muốn nhắm lại ngủ một giấc đến sáng mai
    chị mở cái giỏ ra gói lại mấy cái bánh để dành cho con
    người dưới Đông Xuyên không thấy ai lên tới
    em không thấy gì bên kia sông
    chị nói nắng to và rất vàng
    hai con mắt em cứ muốn nhắm lại
    xe cứ xe không hết trên cầu
    chị nắm tay em nói em về
    mẹ không la vì em đi với chị
    em không về vì chút nữa chị đi một mình
    trời mưa chi ướt đầu đứa mồ côi không có mũ đội
    chị cắn vạt áo trong miệng
    nước con sông này chia với con sông khác nên không chảy ra biển chị ơi
    em ném hòn đá xuống sông
    gió thổi mát trên mặt
    chị ngó xuống dưới xa đường Huỳnh Thúc Kháng
    hôm qua máy bay thả bom ở Đông Xuyên
    người Mỹ Xá lên nói có trẻ con chết và nhà cháy

    em ngó vào mắt chị
    con rạm nằm ngửa chết khô dưới chân cột nhà
    cái chân sau còn mắc sợi chỉ
    thôi em về đi
    nhớ đừng dang nắng đỏ hết tóc
    mặt đen con gái không ưng
    chị nóng ruột chị ngồi lâu không được
    hai con chuồn chuồn đậu trên cọng rác trôi ngoài sông
    rồi một con bay
    người đi nói to bên phố
    bánh sắt lăn lăn lên dốc qua cầu
    em không nói gì với chị
    sáng mai trời có mưa luôn không
    giọt mưa dài dưới mái tranh
    giọt mưa qua lỗ phên trống vào trong nhà
    giọt mưa mắc dưới đuôi ngọn lá trầu không
    con chim bay thấp ngang qua kêu một tiếng
    đứa con ai đứng dựa cột đình chợ mở mắt to ngó
    người đi qua đi lại
    bây giờ chị sắp về rồi
    em xuống đò ngồi với chị một lúc lâu rồi lên bờ
    tấm ván gập ghềnh dưới chân em bước
    đò mới chống ra chị ló mặt nói vói lên
    em lắc đầu không nghe chi hết
    chị cười hai con mắt to tròn
    chị bán lúa được rồi chị lên
    em đứng trên hòn đá mài dao

    trời vẫn không mưa được
    chị khoát tay em về đi
    nước sâu mấy chừng
    chị Miên ơi
    em như người thổi chai ngồi nhớ hột cát trôi trên nguồn


    Ngày 31 tháng 8 năm 1974

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Thống kê
  • Đang truy cập19
  • Hôm nay3,414
  • Tháng hiện tại70,978
  • Tổng lượt truy cập6,213,968
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây