20/08/1940: Trotsky bị ám sát ở Mexico

Thứ ba - 20/08/2019 05:47
Vào ngày này năm 1940, nhà cách mạng lưu vong người Nga, Leon Trotsky, đã bị thương nặng sau khi một sát thủ tấn công ông bằng rìu phá băng tại khu nhà bên ngoài Thành phố Mexico. Sát thủ tên là Ramón Mercader, là một người cộng sản Tây Ban Nha và có lẽ cũng là đặc vụ của lãnh đạo Liên Xô Joseph Stalin. Trotsky chết vì vết thương vào ngày hôm sau.
20/08/1940: Trotsky bị ám sát ở Mexico

20/08/1940: Trotsky bị ám sát ở Mexico

Print Friendly, PDF & Email

Nguồn: Trotsky assassinated in MexicoHistory.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1940, nhà cách mạng lưu vong người Nga, Leon Trotsky, đã bị thương nặng sau khi một sát thủ tấn công ông bằng rìu phá băng tại khu nhà bên ngoài Thành phố Mexico. Sát thủ tên là Ramón Mercader, là một người cộng sản Tây Ban Nha và có lẽ cũng là đặc vụ của lãnh đạo Liên Xô Joseph Stalin. Trotsky chết vì vết thương vào ngày hôm sau.

Sinh năm 1879 ở Ukraine, với cha mẹ là người Nga gốc Do Thái, khi còn là một thiếu niên, Trotsky đã sớm ủng hộ chủ nghĩa Marx, và sau này quyết định rời khỏi Đại học Odessa để tham gia tổ chức ngầm Liên đoàn Công nhân miền Nam nước Nga (South Russian Workers’ Union). Năm 1898, ông bị bắt vì các hoạt động cách mạng và bị giam trong tù. Năm 1900, ông bị đày đến Siberia.

Năm 1902, ông trốn sang Anh bằng hộ chiếu giả dưới tên Leon Trotsky (tên ban đầu của ông là Lev Davidovich Bronshtein). Ở London, ông hợp tác với nhà cách mạng Bolshevik, Vladimir Ilyich Lenin, nhưng sau đó lại đứng về phía phe Menshevik ủng hộ cách tiếp cận dân chủ đối với chủ nghĩa xã hội. Khi Cách mạng Nga bùng nổ năm 1905, Trotsky trở về Nga và một lần nữa bị đày đến Siberia khi cách mạng sụp đổ. Năm 1907, ông lại trốn thoát.

Suốt thập niên tiếp theo, ông liên tiếp bị trục xuất khỏi hàng loạt quốc gia vì đi theo chủ nghĩa cấp tiến, lưu lạc khắp Thụy Sĩ, Pháp, Tây Ban Nha và Mỹ trước khi trở về Nga trong Cách mạng năm 1917. Trotsky đóng vai trò lãnh đạo giúp Bolshevik chiếm quyền kiểm soát đất nước, chiếm được hầu hết Petrograd trước khi Lenin trở lại vào tháng 11. Được bổ nhiệm làm Ủy viên đối ngoại của Lenin, ông đã đàm phán với người Đức để chấm dứt sự tham gia của Nga vào Thế chiến I. Năm 1918, ông trở thành ủy viên chiến tranh và giúp thành lập Hồng Quân, thành công trong việc đánh bại phe đối lập chống cộng trong Nội chiến Nga. Đầu thập niên 1920, Trotsky dường như đã trở thành người kế vị Lenin, nhưng ông đã thua trong “trò chơi vương quyền” sau khi Lenin ngã bệnh năm 1922.

Năm 1924, Lenin qua đời và Joseph Stalin nổi lên với tư cách là lãnh đạo Liên Xô. Phản đối các chính sách của Stalin, Trotsky kêu gọi một cuộc cách mạng theo xu hướng của thế giới, mà chắc chắn sẽ dẫn đến việc dỡ bỏ nhà nước Xô Viết đang ngày càng quan liêu. Ông cũng chỉ trích chế độ mới vì đã đàn áp dân chủ trong Đảng Cộng sản và vì không xây dựng kế hoạch kinh tế đầy đủ. Đáp lại, Stalin và những người ủng hộ mình đã phát động cuộc phản công tuyên truyền chống lại Trotsky. Năm 1925, ông bị sa thải khỏi ủy ban chiến tranh. Một năm sau, ông bị khai trừ khỏi Bộ Chính trị và năm 1927 bị khai trừ ra khỏi Đảng Cộng sản. Tháng 01/1928, Trotsky bị Stalin trục xuất về vùng Alma-Ata ở Trung Á xa xôi. Ông sống lưu vong ở đó suốt một năm trước khi bị Stalin trục xuất khỏi Liên Xô mãi mãi.

Trotsky được chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ tiếp nhận và cho định cư trên đảo Prinkipo, nơi ông cố gắng hoàn thành cuốn tự truyện và lịch sử Cách mạng Nga. Sau bốn năm ở Thổ Nhĩ Kỳ, Trotsky chuyển đến Pháp, sau đó là Na Uy, và tới năm 1936 được cấp tị nạn ở Mexico. Đến định cư cùng gia đình ở vùng ngoại ô của Thành phố Mexico, ông bị xét xử vắng mặt và kết tội phản quốc trong cuộc thanh trừng kẻ thù chính trị của Stalin. Ông sống sót sau một cuộc tấn công bằng súng máy được thực hiện bởi các đặc vụ của Stalin, nhưng vào ngày 20/08/1940, ông trở thành con mồi của Ramón Mercader, một người cộng sản Tây Ban Nha vốn đã giành được niềm tin của gia đình Trotsky. Chính phủ Liên Xô phủ nhận trách nhiệm và Mercader đã bị chính quyền Mexico kết án 20 năm tù.
 

16/08/1917: Trận Langemarck bắt đầu

Print Friendly, PDF & Email

Nguồn: Battle of LangemarckHistory.com
Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Vào ngày này năm 1917, quân Đồng Minh đã bắt đầu đợt tấn công mới trong một chiến dịch được phát động từ cuối tháng 7 tại Flanders, Bỉ. Trong trận đánh được biết đến là Trận Ypres Thứ Ba, hay đơn giản hơn là Trận Passchendaele, theo tên ngôi làng nơi diễn ra giao tranh dữ dội nhất, quân đội Anh đã chiếm được làng Langemarck từ tay người Đức.
Trận đánh đầy tham vọng, được lên kế hoạch tỉ mỉ, diễn ra dưới sự dẫn dắt của Chỉ huy trưởng người Anh, Sir Douglas Haig, bắt đầu vào ngày 31/07 với cuộc tấn công của Anh và Pháp vào các vị trí của quân Đức gần làng Passchendaele, Flanders – chiến trường Ypres Salient. Sau đợt tấn công đầu tiên đạt được ít thành công hơn dự đoán, mưa lớn và bùn lầy đã cản đường bộ binh và pháo binh của Đồng minh, ngăn không cho họ tấn công mãi cho đến tuần thứ hai của tháng 8.
Ngày 16/08, tại Langemarck, phía tây Passchendaele, người Anh đã giành được chiến thắng sau bốn ngày chiến đấu khốc liệt. Tuy nhiên, đây chỉ là một thắng lợi nhỏ, so với số lượng thương vong rất lớn mà họ phải chịu.
Dù một cuộc phản công đã giúp người Đức thu hồi phần lớn đất đai ở Langemarck, lực lượng của Anh vẫn giữ thế thượng phong tại khu vực nhờ việc sử dụng xe tăng và sự hỗ trợ từ cuộc tấn công đánh lạc hướng của người Pháp tại Verdun, nơi mà hơn 5.000 lính Đức bị bắt làm tù binh. Cuối tháng Chín, Anh đã có thể giành quyền kiểm soát vùng sườn núi phía đông Ypres, và Haig đã yêu cầu các chỉ huy của mình tiếp tục các cuộc tấn công hướng tới sườn núi Passchendaele. Với đợt tấn công kéo dài đến tận tháng 10, quân Đồng Minh đã gần như kiệt sức, trong khi người Đức lại củng cố vị trí của mình nhờ lực lượng dự bị chuyển đến từ Mặt trận phía Đông.
Cuối cùng, sau khi quân Canada và Anh chiếm được Passchendaele vào ngày 06/11/1917, Haig ra lệnh dừng tấn công và tuyên bố họ đã chiến thắng. Con số thương vong của Anh tổng cộng khoảng 310.000 người, trong khi con số của Đức chỉ là 260.000. Người Anh cũng thất bại trong việc tạo ra bất kỳ đột phá đáng kể nào trên Mặt trận phía Tây, và Trận Ypres Thứ Ba trở thành một trong những cuộc tấn công tốn kém và gây tranh cãi nhất của Thế chiến I.

06/06/1944: D-Day – Quân Đồng minh đổ bộ vào Normandie

Print Friendly, PDF & Email

140605123850-d-day-normandy-1-story-top

Nguồn: “D-Day,” History.com (truy cập ngày 05/6/2015).

Biên dịch & Hiệu đính: Nguyễn Huy Hoàng

Mặc dù từ “D-Day” thường được dùng như một biệt ngữ quân sự để chỉ ngày một chiến dịch hay sự kiện diễn ra, đối với nhiều người, nó cũng đồng nghĩa với ngày mùng 6 tháng 6 năm 1944, ngày quân đội Đồng Minh vượt qua eo biển Manche và đổ bộ lên bãi biển Normandie, Pháp, bắt đầu giải phóng Tây Âu khỏi sự kiểm soát của Đức Quốc xã trong Thế chiến II. Trong vòng ba tháng, miền Bắc của nước Pháp đã được giải phóng và lực lượng Đồng Minh chuẩn bị tiến vào Đức, nơi họ nhập cùng đoàn quân của Liên Xô đến từ phía Đông.

Với việc quân đội của Hitler kiểm soát hầu như toàn bộ châu Âu lục địa, các nước Đồng Minh hiểu rằng việc đổ bộ thành công lên châu lục này là trọng tâm để giành chiến thắng. Hitler cũng hiểu rõ điều đó, và đã dự kiến một cuộc tấn công vào phía Tây Bắc châu Âu vào mùa xuân năm 1944. Hitler hi vọng đẩy lùi quân Đồng Minh khỏi bờ biển với một cuộc phản công mạnh mẽ giúp trì hoãn những nỗ lực tấn công của quân đội Đồng Minh trong tương lai, cho Hitler dành thời gian tập trung lực lượng để đánh bại Liên Xô ở phía Đông. Hitler tin rằng một khi điều đó được hoàn thành thì chiến thắng cuối cùng sẽ thuộc về tay mình.

Vào sáng ngày mùng 5 tháng 6 năm 1944, Đại tướng Hoa Kỳ Dwight D. Eisenhower, chỉ huy tối cao của quân đội Đồng Minh ở châu Âu, thông qua Chiến dịch Overlord, chiến dịch đổ bộ quân sự lớn nhất trong lịch sử. Theo lệnh của ông, 6.000 tàu đổ bộ, tàu chiến, và các loại tàu khác, chở theo 176.000 binh lính bắt đầu rời khỏi nước Anh để tới Pháp. Đêm đó, 822 máy bay chở lính dù xuất phát hướng tới các khu thả quân ở Normandie. Hơn 13.000 máy bay khác cũng được huy động để bảo vệ trên không và hỗ trợ cho cuộc đổ bộ.

Đến rạng sáng ngày mùng 6 tháng 6, hơn 18.000 lính dù đã hạ cánh xuống mặt đất; cuộc đổ bộ lên đất liền bắt đầu vào lúc 6 giờ 30 sáng. Anh và Canada đã vượt qua các lực lượng phòng thủ mỏng manh để chiếm các bãi biển Gold, Juno, và Sword; Mỹ chiếm bãi biển Utah. Tuy nhiên, nhiệm vụ khó khăn hơn nhiều ở bãi biển Omaha, nơi 2.000 lính Đồng Minh thiệt mạng. Đến cuối ngày, 155.000 lính Đồng Minh – bao gồm Mỹ, Anh, và Canada – đã đánh chiếm thành công bãi biển Normandie.

Về phần mình, quân đội Đức đã bị rối loạn hàng ngũ và thiếu vắng sự có mặt của chỉ huy nổi tiếng là Nguyên soái Erwin Rommel, khi đó đang đi nghỉ phép. Ban đầu, do tin rằng cuộc đổ bộ là mồi nhử được thiết kế để đánh lạc hướng người Đức khỏi một cuộc tấn công từ phía Bắc sông Seine nên Hitler đã từ chối điều động quân đội gần đó để tham gia phản công, quân tiếp viện được gọi tới từ những vị trí xa hơn nên đã gây ra sự chậm trễ. Hitler cũng lưỡng lự trong việc kêu gọi các sư đoàn thiết giáp tham gia phòng thủ. Ngoài ra, quân đội Đức cũng bị lép vế trước lực lượng không quân hỗ trợ hiệu quả của quân đội Đồng Minh, vốn đã kiểm soát các cây cầu trọng yếu buộc người Đức phải đi đường vòng, cũng như sự hỗ trợ hiệu quả của hải quân, giúp bảo vệ quân đội Đồng Minh tiến công trong cuộc đổ bộ.

Dù không hoàn toàn diễn ra đúng như kế hoạch, như Thống chế Anh Bernard Montgomery đã tuyên bố sau này, D-Day vẫn là một thành công quyết định đối với quân đội Đồng Minh. Đến cuối tháng 6 năm 1944, quân Đồng Minh đã tập hợp được 850.000 binh lính và 150.000 xe quân sự ở Normandie và đã sẵn sàng tiếp tục hành quân trên khắp châu Âu.

Chủ nghĩa anh hùng và lòng dũng cảm của quân đội các nước Đồng Minh trong ngày D-Day là nguồn cảm hứng cho rất nhiều bộ phim, trong đó nổi tiếng nhất là The Longest Day(1962) và Saving Private Ryan (1998). Nó cũng được thể hiện trong mini-series Band of Brothers (2001) của kênh truyền hình HBO.



 

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Thống kê
  • Đang truy cập18
  • Hôm nay2,787
  • Tháng hiện tại76,488
  • Tổng lượt truy cập4,128,710
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây