Thế giới hôm nay: 26/08/2019

Chủ nhật - 25/08/2019 22:44
Các chính trị gia đã tụ họp tại khu nghỉ mát Biarritz bên bờ biển của Pháp cho cuộc họp năm nay của các nhà lãnh đạo thế giới thuộc nhóm G7. Các bất đồng đã xuất hiện. Mỹ và Pháp đang tranh cãi về thuế dịch vụ kỹ thuật số mới của Pháp. Trong khi đó, Anh
Thế giới hôm nay: 26/08/2019

Thế giới hôm nay: 26/08/2019

Print Friendly, PDF & Email

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Đỗ Đặng Nhật Huy

Các chính trị gia đã tụ họp tại khu nghỉ mát Biarritz bên bờ biển của Pháp cho cuộc họp năm nay của các nhà lãnh đạo thế giới thuộc nhóm G7. Các bất đồng đã xuất hiện. Mỹ và Pháp đang tranh cãi về thuế dịch vụ kỹ thuật số mới của Pháp. Trong khi đó, Anh đang đe dọa sẽ rút lại phần lớn khoản thanh toán tài chính trị giá 39 tỷ bảng Anh (47 tỷ USD) mà họ đã đồng ý trả cho EU khi rời đi nếu không đạt được thỏa thuận mới trước ngày 31/10.

Sáu tiểu bang Brazil ở khu vực Amazon đã yêu cầu hỗ trợ từ các lực lượng vũ trang nhằm dập tắt các đám cháy đang tàn phá rừng nhiệt đới Amazon. Sau một hồi do dự, Tổng thống Jair Bolsonaro cam kết sẽ triển khai quân đội để dập các vụ cháy. Pháp và Ireland đã đe dọa sẽ chặn thỏa thuận thương mại tự do giữa EU và các quốc gia Nam Mỹ nếu các nước này không hành động nhiều hơn nhằm dập tắt các vụ cháy.

Các cuộc biểu tình ủng hộ dân chủ ở Hồng Kông vẫn tiếp diễn, đến nay đã là tuần thứ mười hai. Cuối tuần qua, cảnh sát Hồng Kông đã bắn đạn hơi cay và dùng vòi rồng đối phó với những người biểu tình ủng hộ dân chủ. Hầu hết đều tuần hành trong hòa bình, đi từ một sân vận động thể thao trong cảng container rộng lớn Kwai Chung đến Tsuen Wan gần đó. Song đã có một số vụ đụng độ dữ dội, trong đó cảnh sát bị ném gạch và các vật thể khác.

Triều Tiên đã phóng thêm hai tên lửa đạn đạo tầm ngắn vào Biển Nhật Bản, ngoài khơi bờ biển phía đông của họ, trở thành loạt phóng mới nhất trong những tuần gần đây. Các cuộc đàm phán phi hạt nhân hóa đã rơi vào bế tắc bất chấp lời hứa sẽ hồi sinh chúng của các nhà lãnh đạo Mỹ và Triều Tiên hồi tháng 6. Các vụ phóng thử gần đây càng làm cho triển vọng một cuộc đàm phán mới thêm mờ mịt.

Israel xác nhận họ đã không kích các lực lượng Iran ở Syria nhằm ngăn chặn cái mà Thủ tướng Benjamin Netanyahu tuyên bố đã có thể trở thành “một cuộc tấn công chống lại Israel”. Ngay sau đó, hai máy bay không người lái của Israel rơi ở Beirut, thủ đô của nước láng giềng Lebanon. Một trong hai chiếc phát nổ gần một văn phòng của Hezbollah, một đảng chính trị và quân sự của Lebanon.

Theo một bản  tin của Sky News, nhà cung cấp không gian làm việc chung của Anh IWG đang có kế hoạch niêm yết chi nhánh tại Mỹ trên Sàn giao dịch chứng khoán New York với giá trị 3 tỷ bảng Anh (3,7 tỷ đô la). We Company, công ty mẹ của WeWork, đối thủ cạnh tranh của IWG, cũng đang lên kế hoạch niêm yết tại New York với mức định giá 47 tỷ đô la. Song không giống như WeWork, IWG có lợi nhuận.

Jens Weidmann, chủ tịch Ngân hàng Trung Ương Đức và là một trong những người quyết định lãi suất cho Ngân hàng Trung Ương Châu Âu, nói với tờ Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung rằng nền kinh tế Đức chưa đến lúc cần các kinh thích kinh tế lớn từ chính phủ hay ngân hàng trung ương. Kinh tế Đức, vốn bị ảnh hưởng nặng nề bởi thương chiến Trung-Mỹ và doanh số bán xe giảm, đã suy giảm 0.1% trong Quý II.

TIÊU ĐIỂM

Căng thẳng thương mại Pháp-Mỹ

Một cuộc chiến thương mại nữa có liên quan tới Mỹ đang trong quá trình hình thành. Song lần này Tổng thống Donald Trump có thể phủ nhận rằng ông đã khởi đầu nó. Một tháng trước, Pháp áp thuế 3% đối với doanh thu được tạo ra từ người dùng Pháp trên các nền tảng trực tuyến và quảng cáo kỹ thuật số. Pháp hy vọng rằng khoản thuế này sẽ buộc các nước khác phải đồng ý về cách giải quyết sự mâu thuẫn giữa nơi mà các công ty trực tuyến tạo ra lợi nhuận và nơi mà họ thực sự đóng thuế.

Song động thái đơn phương của Pháp đã thúc đẩy Mỹ cũng hành động đơn phương. Hôm thứ Sáu, ông Trump nhắc lại đe dọa sẽ áp thuế nhập khẩu đối với rượu vang Pháp. Ông cho rằng Pháp nhắm vào các công ty công nghệ lớn của Mỹ. Khoản thuế sẽ chỉ đánh vào các công ty có ít nhất 750 triệu euro doanh thu toàn cầu từ các dịch vụ kỹ thuật số và ít nhất 25 triệu euro thu được từ người dùng Pháp. Các ngưỡng này không biết vô tình hay hữu ý đã loại trừ hầu hết các công ty Pháp. Có lẽ manh mối nằm trong biệt danh tiếng Pháp của khoản thuế này, “thuế GAFA” – Google, Apple, Facebook và Amazon.

Chính trường Italia rối loạn

Các chính trị gia Italia sẽ khiến các thị trường chao đảo thêm lần nữa vào tuần này. Sau sự sụp đổ liên minh do Giuseppe Conte lãnh đạo giữa Phong trào dân túy năm sao (M5S) và Liên đoàn Phương Bắc cực hữu, Tổng thống Sergio Mattarella đã chọn thứ Ba là hạn chót để thành lập một chính phủ mới. M5S và Đảng Dân chủ trung tả đang đàm phán để buộc Liên đoàn Phương Bắc và lãnh đạo của họ Matteo Salvini phải ra khỏi chính phủ.

Song hai đảng này lại nghi ngờ lẫn nhau. Các nhà lập pháp của M5S nghi ngờ nhà lãnh đạo mới của Đảng Dân chủ muốn tổ chức bầu cử sớm để ông có thể loại bỏ các nghị sĩ trung thành với cựu thủ tướng Matteo Renzi. Các quan chức Đảng Dân chủ thì lo lắng rằng thủ lĩnh của M5S, Luigi Di Maio, muốn tái hợp với Liên đoàn Phương Bắc: Ông Salvini đã khôn khéo mời ông Di Maio làm thủ tướng nếu đồng ý thiết lập một liên minh mới. Ngoài ra còn có sự khác biệt đáng kể trong chính sách của Đảng Dân chủ và của M5S. Nếu họ làm đồng minh, chính phủ của họ cũng sẽ mong manh như chính phủ trước.

Johnson & Johnson bị kiện về opioid

Hôm nay, một phiên tòa dân sự đầu tiên dự kiến sẽ đưa ra phán quyết nhằm buộc một nhà sản xuất thuốc tây chịu trách nhiệm về cuộc khủng hoảng opioid ở Mỹ. Một thẩm phán ở Oklahoma dự kiến ​​sẽ quyết định liệu Johnson & Johnson, một công ty dược phẩm, có phải chịu trách nhiệm về những rắc rối ở bang này do tình trạng nghiện opioid hay không. Cáo buộc cho rằng Janssen, công ty con của Johnson & Johnson, đã quảng cáo rầm rộ trên thị trường các loại thuốc giảm đau chứa opioid cho các bác sĩ, trong khi làm giảm nhẹ nguy cơ nghiện thuốc.

Cách bán hàng này, theo lập luận của tổng chưởng lý tiểu bang, dẫn đến tình trạng nghiện gia tăng và buộc tiểu bang phải chi tới 17 tỷ đô la để xử lý. Công ty này phủ nhận hành vi sai trái, nói rằng cách tiếp thị của họ là phù hợp và có trách nhiệm, và bang đã không trấn áp nạn kê đơn thuốc cho các mục đích phi y tế. Một phán quyết chống lại Johnson & Johnson có thể dẫn đến nhiều phán quyết tương tự trên toàn nước Mỹ. Cho đến nay, hai công ty Purdue Pharma và Teva Pharmaceutical đã lựa chọn cùng giải quyết với Oklahoma. Tính trung bình, mỗi ngày có 130 người Mỹ chết do quá liều opioid.

Kỉ niệm 100 năm thành lập British Airways

Hôm qua, hãng hàng không Anh đã tổ chức sinh nhật lần thứ 100. Vào ngày 25 tháng 8 năm 1919, công ty Aircraft Transport & Travel Limited – tiền thân lâu đời nhất của British Airways (BA), đã ra mắt tuyến bay quốc tế hàng ngày theo lịch trình định sẵn đầu tiên trên thế giới. Bay từ London đến Paris, chiếc máy bay được chuyển đổi từ phi cơ ném bom trong Thế chiến I mang theo kem Devonshire, cá mú và một hành khách (một nhà báo). Hãng hàng không này phát triển kể từ đó và đến nay vận chuyển hơn 120.000 hành khách mỗi ngày.

Nhìn chung, BA trông như thể đang “bay cao”: hồi năm ngoái, IAG, chủ sở hữu hiện tại của BA, đã kiếm được lợi nhuận kỷ lục. Song các nhà đầu tư đang lo lắng về tương lai. Các tiêu chuẩn dịch vụ đang giảm, dịch vụ IT của hãng liên tục thất bại – tháng trước họ đã bị phạt 183 triệu bảng (229 triệu đô la) vì để 500.000 chi tiết thẻ tín dụng của khách hàng bị đánh cắp – và vào tháng tới, họ sẽ đối mặt cuộc đình công ba ngày của các phi công xung quanh vấn đề lương bổng . Và mọi thứ có thể trở nên tồi tệ hơn. Cơ quan quản lý cạnh tranh của Vương quốc Anh đã đề xuất bán đấu giá các suất cất cánh và hạ cánh giá trị tại sân bay Heathrow sau Brexit; hiện tại hơn một nửa được tặng miễn phí cho IAG.

Chi phí thực phẩm ở Mỹ và châu Âu

Ai cũng biết internet băng thông rộng, truyền hình cáp, hợp đồng điện thoại, giá vé máy bay và bia ngon ở Mỹ  đắt hơn ở châu Âu. Còn thực phẩm thì ở Mỹ lại rẻ hơn. Song dữ liệu được thu thập bởi The Economist tại Pret a Manger, một chuỗi cửa hàng cà phê, cho thấy người Boston phải trả nhiều tiền hơn người London cho những bữa trưa giống hệt nhau. Chẳng hạn, một chiếc bánh sandwich trứng có giá 1,79 bảng Anh (2,15 đô la) ở Anh và 4,99 đô la ở Mỹ, mặc dù có thành phần và chi phí lao động tương tự.

Phần lớn phụ thuộc vào việc định giá một thực đơn, nhưng quan trọng nhất là người ta mong muốn trả bao nhiêu. Người Boston, vốn quen với những chiếc kẹo jawbreakers giá 12 đô la tại cửa hàng đặc sản địa phương có thể coi chiếc sandwich trứng 4,99 đô la tại Pret là một món hời. Còn những người London, vốn quen với các bữa ăn £3 bao gồm bánh sandwich, khoai tây chiên và đồ uống, sẽ coi một chiếc bánh sandwich giá 4,99 bảng là quá đắt đỏ. Giống như hầu hết các ngành công nghiệp khác, người bán là bên hưởng lợi lớn nhất.
 

Tại sao chủ nghĩa dân túy tàn lụi ở châu Mỹ Latinh?

Print Friendly, PDF & Email

Nguồn: “Why populism is in retreat across Latin America“, The Economist, 20/11/2016

Biên dịch: Lê Thị Hồng Loan | Biên tập: Lê Hồng Hiệp

Khi châu Mỹ Latinh nhìn vào Donald Trump, nhiều người nghĩ rằng họ đã nhìn thấy điều tương tự trước đây. Chỉ một vài năm trước, các nhà chủ nghĩa dân tộc – dân túy đã nắm quyền kiểm soát liên tục đối với chính trị khu vực, từ Hugo Chávez của Venezuela (ảnh) đến Cristina Fernández ở Argentina và Rafael Correa ở Ecuador. Bây giờ Chávez đã chết, Venezuela đang trong cuộc khủng hoảng; Bà Fernández đã mất quyền và phải đối mặt với các cáo buộc tham nhũng vốn có thể khiến bà phải chịu án tù; Ông Correa đã quyết định không tranh cử nhiệm kỳ thứ tư trong năm tới. Evo Morales của Bolivia, người có khuynh hướng dân túy, đã bị đánh bại trong một cuộc trưng cầu dân ý trong năm nay, một cuộc trưng cầu mà có thể đã cho phép ông tiếp tục nắm quyền cho tới năm 2025. Ngay cả khi chủ nghĩa dân túy đang gia tăng ở châu Âu và Hoa Kỳ, nó lại có bước thụt lùi ở châu Mỹ Latinh. Tại sao lại như vậy?

Các nhà cầm quyền theo chủ nghĩa dân tộc – dân túy đã luôn là một đặc trưng chính trị của khu vực kể từ khi Juan Domingo Perón lần đầu tiên lên nắm quyền ở Argentina vào năm 1940. Về danh nghĩa thì một số người thuộc cánh tả, một số khác thuộc cánh hữu. Tất cả đều tỏ ra mình là vị cứu tinh của “nhân dân” và chống lại kiểu “chính trị đầu sỏ” hoặc “chủ nghĩa đế quốc”, theo cách tương tự như các cuộc nổi dậy chính trị của Trump và Nigel Farage của Đảng Độc lập Anh quốc chống lại “giới chính thống”. Họ có xu hướng bỏ qua sự cân bằng và đối trọng đối với quyền lực của họ, và làm lu mờ sự khác biệt giữa nhà lãnh đạo, đảng, chính phủ và nhà nước.

Sự xuất hiện của họ chủ yếu là nhờ vào sự bất bình đẳng lớn ở châu Mỹ Latin về thu nhập và tài sản, cũng giống như chủ nghĩa dân túy trong các nền dân chủ giàu có đã được kích thích bởi sự gia tăng bất bình đẳng thu nhập. Tại một khu vực nơi các công đoàn lao động là tương đối yếu, chủ nghĩa dân túy nổi lên như là một con đường mà theo đó quần chúng đô thị ngày càng đông đúc đã được đưa đến với chính trị. Để duy trì mối liên kết với “nhân dân”, các nhà dân túy thường tỏ ra hoang phí. Khi lạm phát ăn mòn mức gia tăng của tiền lương, họ đã làm rất ít hoặc không làm gì để giảm sự bất bình đẳng thu nhập trong dài hạn.

Sự hồi sinh của chủ nghĩa dân túy ở châu Mỹ Latinh trong những năm 2000 là nhờ rất nhiều vào sự trì trệ kinh tế và khủng hoảng tài chính mà khu vực này phải đối mặt trong những năm cuối thập niên 1990. Chavez và các đồng minh đã vô cùng may mắn khi nắm quyền vào ngay giai đoạn bùng nổ giá hàng hóa cơ bản được thúc đẩy bởi sự cất cánh của nền công nghiệp Trung Quốc. Với rất nhiều các khoản doanh thu có thể phân phối, họ đã trở nên được yêu thích.

Bây giờ tiền bạc đã cạn kiệt. Khi nền kinh tế Trung Quốc chững lại và tái cân bằng về phía tiêu dùng trong nước, Mỹ Latinh đang phải gánh chịu suy giảm kinh tế năm thứ sáu. Bởi vì sự vô trách nhiệm về tài chính của các nhà lãnh đạo dân túy, Venezuela, Argentina và Ecuador đều chìm trong suy thoái kinh tế. Tại nhiều quốc gia, tham nhũng đã làm gia tăng thêm mong muốn thay đổi chính trị.

Sau một thời gian dài thống trị của cánh tả, cả phía dân túy và dân chủ xã hội, ở Nam Mỹ, con lắc đã quay trở lại phía trung hữu. Chẳng hạn, các chính phủ mới ở Argentina, Brazil và Peru đang mong muốn có những mối quan hệ kinh tế gần gũi hơn với Hoa Kỳ. Đối với châu Mỹ Latinh, thời điểm chiến thắng của Trump không thể tồi tệ hơn – ít nhất là nếu ông ta thực hiện lời hứa của mình là rút lui khỏi các hiệp định thương mại và áp đặt các hình thức thuế bảo hộ.

Nhưng chủ nghĩa dân túy vẫn chưa biến mất hoàn toàn khỏi Mỹ Latinh. Cơ hội của Andrés Manuel López Obrador, một nhà dân túy lâu năm, trong cuộc bầu cử tổng thống Mexico vào năm 2018 có thể gia tăng nếu Trump xé bỏ Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ và xây dựng bức tường đã hứa hẹn của mình dọc theo biên giới. Nhưng ở nhiều quốc gia chủ nghĩa dân túy đang lụi tàn dần. Các nhà dân chủ tự do có cơ hội duy trì xu hướng đó, nhưng chỉ khi họ làm việc chăm chỉ để tăng hiệu quả và khả năng cạnh tranh, điều cần thiết để khôi phục tăng trưởng kinh tế nhanh hơn và duy trì tiến bộ xã hội.
 

04/03/1861: Lincoln nhậm chức Tổng thống

Print Friendly, PDF & Email

Nguồn: Lincoln inaugurated, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1861, Abraham Lincoln trở thành vị Tổng thống thứ 16 của nước Mỹ. Trong bài diễn văn nhậm chức của mình, Lincoln đã bày tỏ thiện chí với miền Nam, nhưng cũng nói rõ ý định thực thi luật liên bang ở các tiểu bang đã ly khai.

Kể từ khi Lincoln đắc cử vào tháng 11/1860, bảy tiểu bang đã rời khỏi Liên minh. Lo lắng rằng việc ứng viên của Đảng Cộng hòa được chọn sẽ đe doạ các quyền của họ, đặc biệt là về chế độ nô lệ, các bang thuộc miền Hạ Nam (lower South) đã ly khai và thành lập Hợp bang miền Nam Hoa Kỳ (Confederate States of America). Trong quá trình đó, một số bang đã chiếm dụng tài sản của liên bang như kho vũ khí và pháo đài.

Đến thời điểm Lincoln đến Washington, D.C. để chuẩn bị cho lễ nhậm chức, mối đe dọa chiến tranh đã hiển hiện rõ ràng. Lincoln lựa chọn cách tiếp cận thận trọng trong bài phát biểu của mình, và đã không đưa ra bất kỳ lời đe dọa cụ thể nào chống lại các bang miền Nam. Nhờ vậy, ông đã đã giữ được các tiểu bang miền Thượng Nam (upper South) – North Carolina, Tennessee, Virginia, Arkansas, Missouri, Kentucky, Maryland, và Delaware – tiếp tục ở lại Liên minh miền Bắc.

Cũng trong bài diễn văn nhậm chức, Lincoln hứa sẽ không can thiệp vào các chế độ nô lệ đã tồn tại, và cam kết đình chỉ các hoạt động của chính phủ liên bang trong những khu vực thù địch. Tuy nhiên, ông vẫn thể hiện lập trường vững chắc chống lại sự ly khai và thu giữ tài sản liên bang. Lincoln khẳng định, chính phủ có quyền “chiếm giữ, sử dụng, và sở hữu” các tài sản của mình và có quyền thu thuế. Ông kết thúc bài phát biểu của mình bằng một lời nhắc nhở hùng hồn về di sản chung của quốc gia:

Vấn đề hệ trọng của cuộc nội chiến đang nằm trong tay các bạn, những đồng bào của tôi, chứ không phải trong tay tôi. Chính phủ sẽ không tấn công bạn. Bạn có thể tránh được xung đột khi bạn chọn không làm kẻ hiếu chiến. Bạn chẳng có lời thề Tối cao nào về việc tiêu diệt chính phủ, trong khi tôi lại có lời thề trang trọng nhất để giữ gìn, bảo vệ và chiến đấu vì chính phủ ấy … Chúng ta không phải kẻ thù, mà là bạn bè. Chúng ta không nên trở thành kẻ thù. Dù tình hình có trở nên căng thẳng, nó cũng không được phá vỡ mối dây liên kết của chúng ta. Những giai điệu ký ức xa xưa, trải dài từ mọi chiến trường và từ nấm mồ của những người yêu nước, đến mỗi trái tim và từng viên đá sưởi, trên khắp vùng đất rộng lớn này, sẽ lại cất lên khúc ca của Liên minh, khi một lần nữa được chạm đến, chắc chắn, bởi khía cạnh tốt đẹp trong bản chất của chúng ta.

Sáu tuần sau, quân Hợp bang tấn công Pháo đài Sumter ở Charleston, South Carolina, và Nội chiến Mỹ chính thức bắt đầu.


 

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Thống kê
  • Đang truy cập58
  • Máy chủ tìm kiếm1
  • Khách viếng thăm57
  • Hôm nay5,204
  • Tháng hiện tại173,649
  • Tổng lượt truy cập3,486,493
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây